Vlaanderen heeft nog een weg af te leggen op het vlak van biologische landbouw. BioForum, de sectororganisatie voor Vlaamse biolandbouw en -voeding, is er om bij te dragen aan de ontwikkeling van bio door de belangen van de sector te verdedigen en landbouwers, voedingsbedrijven en winkels met een bio-aanbod te adviseren. Food in Action sprak met Lisa Benoot (adviseur voedingsbedrijven) en Tom Wouters (communicatiemedewerker) van BioForum om de balans op te maken van de biosector in Vlaanderen.
Biologische landbouw: de basis
Lisa Benoot: “Biologische landbouw werkt vanuit respect voor de natuur en de mens. Er is extra aandacht voor bodemgezondheid, biodiversiteit, dierenwelzijn en sociale rechtvaardigheid (zoals een eerlijke vergoeding voor landbouwers).
Bio is ook een wettelijk beschermde term. De productie en de verwerking van biologische producten moeten voldoen aan de Europese biowetgeving. Zo worden er in de biologische landbouw geen kunstmeststoffen of chemische pesticiden gebruikt. Bij de verwerking van bioproducten zijn er minder additieven toegestaan en mogen er ook geen kunstmatige geur-, kleur- of smaakstoffen toegevoegd worden.”
Een blik op de cijfers
In 20251, 2:
- 3% biologisch gecertificeerde boerderijen in Vlaanderen
- 1,7% biologisch gecertificeerde landbouwgrond in Vlaanderen
- 15,2% biologisch gecertificeerde boerderijen in Wallonië
- 12,1% biologisch gecertificeerde landbouwgrond in Wallonië
- Marktaandeel van biologische producten in België: 4,4% (3,3% in Vlaanderen en 5% in Brussel en Wallonië)
De meerwaarde van biologische voeding
Lisa Benoot: “Verschillende studies hebben onderzoek gedaan naar biologische landbouwproducten. Zo hebben Europese voedselveiligheidinstanties vastgesteld dat biologische producten lagere pesticidenresiduen bevatten dan conventionele producten3. Biologische vruchten bijvoorbeeld bevatten gemiddeld 100 à 150 keer minder pesticideresiduen4. Uit een meta-analyse5 van 343 studies blijkt dat biologische granen, fruit en groenten 20 tot 40% meer antioxidanten bevatten en dat biologisch geteelde producten 18 tot 69% meer secundaire plantstoffen (zoals polyfenolen en salvestrolen) bevatten. Deze secundaire plantstoffen hebben bij de mens een antioxiderende werking.
Aangezien biovoeding weinig of geen pesticidenresiduen bevat, kan het een echte meerwaarde bieden voor bepaalde bevolkingsgroepen, zoals jonge kinderen, zwangere vrouwen en personen met vruchtbaarheids- en/of hormonale problemen.
Maar let op: gewoon overschakelen op biovoeding volstaat niet. Je moet ook evenwichtig eten. Als iemand alleen maar biologische koekjes eet, dan is dat natuurlijk niet gezond. Mensen moeten hun verantwoordelijkheid nemen en kijken naar hoe hun voedingspatroon eruitziet. Hierbij spelen diëtisten een belangrijke rol.”
Lees ook: Voedseltransitie: hoe zit het met pesticiden?
Biologische voeding: toegankelijker dan je denkt
Tom Wouters: “Bioproducten kunnen inderdaad soms duurder zijn dan gangbare producten en dat heeft te maken met de productiekosten. Aangezien kunstbemesting en pesticiden verboden zijn, is de opbrengst ook lager en kruipt er meer tijd in het onderhoud van de teelt. Je productiekosten liggen dus hoger en dat heeft dan een invloed op de prijs.
Maar als je de prijs van conventionele en bioproducten vergelijkt, zie je dat het verschil voor sommige producten toch niet zo groot is. Je moet ook niet meteen alle gangbare voedingsmiddelen vervangen door bioproducten. Je kan beginnen met een of twee producten te vervangen, zoals eieren bijvoorbeeld. Je kan ook korte keten shoppen. Hoevewinkels hebben meestal een groter assortiment groenten en fruit dan supermarkten. En de prijs ligt ook vaak lager dan in de supermarkt.”
Lees ook: Voeding, gezondheid en duurzaamheid: het rapport van de industrie
De toekomst van de biologische landbouw
Tom Wouters: “Als je kijkt naar landen zoals Oostenrijk en Denemarken, die ongeveer 20% biologische landbouw hebben, dan gaan wij binnen 10-15 jaar naar dit. We streven naar duurzamere voedingssystemen, maar we kijken daar niet zwart-wit naar. Elke stap telt: als gangbare landbouwers beslissen om geen pesticiden te gebruiken, juichen we dat alleen maar toe. We zien trouwens dat almaar meer technieken uit de biologische landbouw doorsijpelen naar de gangbare landbouw. We laten de biosector ook organisch groeien. Omdat we nog een redelijk kleine sector zijn, is het belangrijk om vraag en aanbod van bioproducten goed op elkaar te blijven afstemmen.”
Meer informatie over BioForum vind je hier: www.bioforum.be
Meer informatie over bio vind je hier: Bio kan de wereld redden | Bioforum
1. https://www.bioforum.be/nieuws/biorapport-toont-lichte-groei-van-de-vlaamse-biosector
Bronnen
2. https://www.biowallonie.com/documentation/etudes-statistiques/chiffres-du-bio/
3. European Food Safety Authority (EFSA). The 2021 European Union report on pesticide residues in food. https://efsa.onlinelibrary.wiley.com/doi/10.2903/j.efsa.2025.9398
4. Dallaporta B, Gentil-Sergent C, Lacarce E, Cisowski F, Vidal R, Sautereau N. 2024, Note synthétique | Quantification des externalités de l’Agriculture Biologique, 2024, ITAB, 4p. QUANTIFICATION DES EXTERNALITES DE L’AGRICULTURE BIOLOGIQUE
5. Barański M, Srednicka-Tober D, Volakakis N, Seal C, Sanderson R, Stewart GB, et al. Higher antioxidant and lower cadmium concentrations and lower incidence of pesticide residues in organically grown crops: a systematic literature review and meta-analyses. Br J Nutr 2014;112:794-811.