Pathologieën Kanker

Zuivelproducten en gezondheid: hoe staat het ermee?

Hoewel zuivelproducten deel uitmaken van de voedingsaanbevelingen, blijven ze een controversieel onderwerp. Sommigen vinden namelijk dat ze niet geconsumeerd zouden moeten worden. Maar wat weten we vandaag over hun verband met gezondheid? Hier is een overzicht.

Melk en zuivelproducten zijn controversieel. Voor sommigen zijn ze een essentieel onderdeel van een evenwichtige voeding, voor anderen zijn het producten die niet geschikt zijn voor menselijke consumptie. Hoewel deze voedselgroep een plaats heeft in de voedingsaanbevelingen, is er geen unanimiteit over. Dit is deels te verklaren door het feit dat de talrijke wetenschappelijke studies hierover niet unaniem positief zijn. Dit maakt het onderwerp complex, omdat het gemakkelijk is om studies te ‘kiezen’ die voor of tegen zuivelproducten zijn, om zijn standpunt te rechtvaardigen…

Het antwoord op de vraag “Zijn zuivelproducten uiteindelijk goed of slecht voor de menselijke gezondheid?” moet dus gebaseerd zijn op alle beschikbare kennis, rekening houdend met alle resultaten, zowel positieve, neutrale als negatieve, die uit wetenschappelijke studies van voldoende kwaliteit naar voren zijn gekomen. Dat is het belang van dit nieuwe systematische literatuuroverzicht, dat een totaalbeeld geeft.

Lees ook: Zuivelproducten en prediabetes: is vet nu goed of slecht?

Meer positieve dan negatieve effecten van zuivelproducten

Een Duits team heeft een systematisch literatuuroverzicht gemaakt op basis van drie databases: Medline, Embase en Web of Science. Het team heeft rekening gehouden met recente systematische reviews (sinds 2014) op basis van gerandomiseerde gecontroleerde studies, prospectieve cohortstudies, case-controlstudies en/of transversale studies bij volwassenen. In totaal zijn maar liefst 95 studies in deze analyse meegenomen. De auteurs onderzochten de verbanden met 29 gezondheidsuitkomsten voor de hele categorie melk en zuivelproducten, maar ook voor de afzonderlijke categorieën: melk, kaas, yoghurt en gefermenteerde zuivelproducten. Ze onderzochten met name het risico op hart- en vaatziekten, kanker en andere ziekten.

Van de 281 geïdentificeerde verbanden tussen zuivelproducten en gezondheid, stelden de auteurs vast dat:

37,7% een vermindering van het risico op ziekte liet zien
48,0% geen verband liet zien (neutraal risico)
4,3% een verhoging van het risico op een ongunstige gezondheidsuitkomst liet zien

Lees ook: Microplastics tasten cardiovasculaire gezondheid aan

Lager risico op hart- en vaatziekten en bepaalde vormen van kanker

Over het algemeen, ondanks de kritiek van tegenstanders van zuivelproducten en ondanks het doorgaans hoge gehalte aan verzadigde vetzuren, wijzen de gegevens erop dat de consumptie van zuivelproducten:

niet geassocieerd is met een verhoogd risico op niet-overdraagbare ziekten of een verhoogde mortaliteit,
het risico op verschillende gezondheidsproblemen, met name hart- en vaatziekten en bepaalde kankers, zoals blaas-, borst-, darm-, lever-, mond- en eierstokkanker, matig kan verminderen.
Sommige studies hebben ook een verband aangetoond tussen de consumptie van zuivelproducten en een betere lichaamssamenstelling, een daling van het aantal gevallen van diabetes type 2 en een betere botgezondheid.

Bepaalde specifieke producten, zoals yoghurt en gefermenteerde zuivelproducten, laten meer bewijs zien voor een gunstig effect op de gezondheid.

Met andere woorden, de gezondheidsbalans van zuivelproducten blijft duidelijk positiever dan negatief. Dit rechtvaardigt trouwens dat ze worden opgenomen in de meest recente voedingsaanbevelingen, inclusief die welke duurzaamheid als criterium hanteren…