AHT: welke aanpak kiezen tussen natrium en kalium?

Uit onderzoek blijkt al lang dat het verminderen van de natriuminname via de voeding effectief is bij de behandeling van arteriële hypertensie (AHT). Het blijft echter een uitdaging om patiënten te overtuigen hun eetgewoonten te veranderen en zich daaraan te houden! Dat is verre van vanzelfsprekend in onze culturen, waar zoute gerechten erg in de smaak vallen. Wat als kalium hier verandering in zou kunnen brengen?

Een gebrek aan kalium speelt een rol in het ontstaan van hypertensie. Tot nu toe is het echter moeilijk gebleken om het belang ervan bij de behandeling van AHT aan te tonen. Toch zouden de effecten van een verhoogde kaliuminname in combinatie met een verminderde natriumconsumptie wel eens een geloofwaardige volksgezondheidsaanbeveling kunnen vormen om AHT te verminderen.

Zoals blijkt uit een recent onderzoek gepubliceerd in The American Journal of Clinical Nutrition ¹, bevordert de inname van kalium de uitscheiding van natrium, reguleert het de bloeddruk en verlaagt het deze. Een tekort aan kalium verhoogt de bloeddruk en beïnvloedt de effecten van natrium. Er bestaat een metabolisch proces in de nieren dat de kaliumhomeostase in stand houdt door de uitwisseling tussen natrium en kalium tijdens de urinevorming te reguleren.

De veranderingen in het voedingsaanbod en de keuzes die consumenten in de westerse wereld maken, leiden tot een hoge natriuminname en een lage kaliuminname. Dit verklaart grotendeels waarom hoge bloeddruk in deze delen van de wereld zo vaak voorkomt. Het huidige onderzoek kan echter nog geen nauwkeurige dosis-responsrelatie voor kalium vaststellen, waardoor het onmogelijk is om aanbevelingen te doen die het risico op het ontwikkelen van hoge bloeddruk en hart- en vaatziekten zouden kunnen verminderen.

Lees ook: Hypertensie: voeding even doeltreffend als geneesmiddelen

De kaliuminname verhogen

Dat gezegd zijnde: zelfs bij gebrek aan gegevens is het niet verboden om de kaliuminname te verhogen door fruit, groenten, peulvruchten, zuivelproducten enz. te eten, zoals de voedingsaanbevelingen voorschrijven. De natriuminname met 25 tot 30% verminderen en dit compenseren door meer fruit, groenten, peulvruchten enz. te eten kan al gunstig zijn voor het hart- en vaatstelsel, zonder al te veel moeite.

De WHO, die zich ten doel heeft gesteld de zoutinname van de bevolking tegen 2030 met 30% te verminderen, beseft hoe traag deze daling verloopt. Daarom beveelt zij het gebruik aan van natriumarme zoutvervangers, waaronder kaliumzouten. Het enige minpuntje is de metaalachtige smaak van KCl boven een bepaalde drempel!

Een Chinees onderzoek met de titel “Salt Substitute and Stroke Study” (SSaSS) ²  heeft aangetoond dat een gematigde vervanging van natrium in de voeding door een kaliumhoudend zoutvervanger (75% NaCl / 25% KCl) de bloeddruk en de daarmee samenhangende ongewenste cardiovasculaire voorvallen verlaagt ³. Modellen suggereren dat het grootste deel van dit effect verband houdt met de verhoogde kaliuminname ^{4, 5}.

Lees ook: Zout: WHO beveelt kaliumchloride aan

Wanneer komt de paradigmaverschuiving?

Overmatige natriumconsumptie is een volksgezondheidsprobleem, aangezien hoge bloeddruk wereldwijd meer dan 1,28 miljard mensen treft en een van de belangrijkste risicofactoren voor hart- en vaatziekten vormt. ^6-8

Vanuit dit perspectief spannen overheden zich in om min of meer effectieve strategieën te ontwikkelen (voedingsetikettering, campagnes voor voedingseducatie, herformulering van producten, beperking van het zoutgehalte in voedingsmiddelen, verhoging van het kaliumgehalte in bepaalde voedingsmiddelen, enz.).

Het is duidelijk dat deze paradigmaverschuiving nog niet voor morgen is, omdat er onderzoek moet worden gedaan om meer gegevens te verzamelen die, misschien ooit, tot nieuwe aanbevelingen zullen leiden.