Stijgende temperaturen: welke gevolgen voor de voeding?

Hoe evolueren onze voedselconsumptie en ons voedingsevenwicht wanneer de temperaturen stijgen? De eerste resultaten van het NutriNet Santé-cohort in Frankrijk leggen een nutritionele paradox bloot bij onze aanpassing aan de hitte.

De opwarming van de aarde, de toename van de frequentie en de ernst van extreme weersomstandigheden, waaronder de hittegolven van 2026… De klimaatveranderingen worden steeds merkbaarder en de noodzaak om ingrijpende maatregelen te nemen wordt steeds dringender. Ze vormen een bedreiging voor de wereldwijde voedselzekerheid doordat ze de oogstopbrengsten verminderen en zelfs de voedingskwaliteit van de geoogste gewassen aantasten. Ze vormen ook een bedreiging voor de menselijke gezondheid. Daarom rijst de vraag welke effecten de temperatuur heeft op de levenswijze, waaronder de voeding. Tot nu toe is er echter nog maar weinig bekend over dit onderwerp.

Om hier meer inzicht in te krijgen, heeft het onderzoeksteam dat verantwoordelijk is voor het NuriNet Santé-cohort in Frankrijk dit onderzoek uitgevoerd, waarbij de consumptiegegevens van 2009 tot 2023 werden gekoppeld aan de buitentemperatuur.

Lees ook: Nauw verband tussen obesogeen gedrag en mentale gezondheid

Tegenstrijdige effecten van stijgende temperaturen

Allereerst blijkt dat vrouwen een betere Global Burden of Disease Dietary Index (GBDDI) hebben, die de kwaliteit van eetgewoonten weergeeft in relatie tot het voorkomen van het risico op chronische ziekten op de lange termijn. Mannen scoren echter beter op de PANDiet, die de waarschijnlijkheid weergeeft van een adequate voedingsinname. Na correctie voor energie-inname consumeren mannen meer suikerhoudende dranken, rood vlees, bewerkt vlees en zuivelproducten, terwijl vrouwen meer groenten en zoete producten eten.

Over het algemeen, en ongeacht geslacht en sociaaleconomisch profiel, wordt een stijging van de buitentemperatuur in verband gebracht met:

• een hogere consumptie van fruit, groenten, water, alcoholische dranken, suikerhoudende producten en suikerhoudende dranken
• een lagere consumptie van rood vlees, peulvruchten en zuivelproducten

Ondanks deze veranderingen worden de indicatoren voor de globale voedingskwaliteit van het dieet en de energie-inname niet wezenlijk beïnvloed door de stijgende temperaturen.

Lees ook: Microbiota en obesitas: gekoppeld aan breedtegraad?

Alcohol bij werknemers, suikerhoudende dranken bij jongeren

De onderzoekers bekeken daarnaast hoe het eetgedrag evolueert naarmate de temperaturen stijgen, en dit op basis van verschillende geïdentificeerde socio-economische profielen: werknemers, bevoorrechten, middenklasse, jongeren, kansarmen en gepensioneerden. Over het algemeen blijkt dat de veranderingen vergelijkbare trends vertoonden. Niettemin valt bij werknemers een sterkere toename van de consumptie van alcoholische dranken op naarmate de temperaturen stijgen, terwijl bij jongeren juist de consumptie van suikerhoudende dranken sterker toeneemt, terwijl de consumptie van fruit minder sterk stijgt dan bij werknemers.

Samenvattend lijkt hitte zowel gunstige aanpassingen in de voedingsbalans teweeg te brengen – zoals een afname van de consumptie van rood vlees en een toename van de consumptie van groenten en fruit – als ongunstige aanpassingen (meer alcohol, vooral bij mannen, en meer suikerhoudende dranken), zonder dat dit leidt tot een significante verandering in de energie-inname of de globale voedingskwaliteit van het dieet.

Lees ook: Alcohol verbetert gezondheid bij geen enkel consumptieniveau