Op sociale media is het een hot topic en wordt het gepresenteerd als dé methode om moeiteloos kilo’s kwijt te raken. Toch is de effectiviteit van intermittent fasting nooit duidelijk aangetoond. Deze Cochrane-review geeft een overzicht.
Intermittent fasting (of periodiek vasten) is de laatste jaren een trend geworden, met sociale media en influencers als springplank voor zijn bekendheid. Hoewel het verschillende vormen kan aannemen, komt het erop neer dat je het tijdsbestek waarin je mag eten, beperkt. De populairste methode is de “16/8”, waarbij men 16 uur vast en gedurende een periode van 8 uur mag eten. Concreet betekent dit, afhankelijk van de voorkeur, dat men het ontbijt of het avondeten overslaat. Andere varianten, zoals het 5/2-dieet, bestaan uit 2 vastendagen per week.
Intermittent fasting wordt gepresenteerd als een kleine revolutie om snel gewicht te verliezen, met metabolische voordelen als bonus. Maar hoe zit het echt? Is het daadwerkelijk effectiever dan andere benaderingen waarbij de calorie-inname wordt beperkt? Of zelfs dan helemaal niets doen? Om deze vraag te beantwoorden hebben onderzoekers deze Cochrane-review uitgevoerd, een erkende wetenschappelijke kwaliteitsstandaard.
Lees ook: Welke effecten hebben verschillende diëten op het lichaam?
Gebaseerd op 22 gerandomiseerde klinische studies
Deze review analyseerde de gegevens van 22 gerandomiseerde klinische studies, waarbij bijna 2000 mensen uit Noord-Amerika, Europa, China, Australië en Zuid-Amerika betrokken waren. Het omvat verschillende vormen van intermittent fasting. De meeste onderzochte studies beslaan een interventieduur tot 12 maanden. De auteurs hebben de resultaten vergeleken met die van traditioneel voedingsadvies op basis van energiebeperking, en met het niet volgen van een dieet.
Uit de resultaten blijkt dat intermittent fasting, in vergelijking met de gebruikelijke voedingsaanbevelingen, geen of nauwelijks verschil oplevert wat betreft gewichtsverlies. Het heeft geen of nauwelijks effect op het bereiken van een gewichtsverlies van 5 % (onzeker bewijsniveau). Ook wat betreft de kwaliteit van leven en bijwerkingen heeft het geen of nauwelijks effect.
Lees ook: Welke invloed heeft ontbijten op het gewicht?
Intermittent fasting, niet effectiever dan niets doen!
Wanneer de auteurs intermittent fasting vergelijken met geen interventie, komen ze tot dezelfde conclusie: er is geen of weinig verschil in het percentage gewichtsverlies, de kwaliteit van leven en de bijwerkingen. Ze benadrukken echter de zwakte van het bewijs en roepen op tot verder onderzoek over een periode van meer dan 12 maanden.
De eerste auteur van de studie, Luis Garegnani (Universidad Hospital Italiano de Buenos Aires Cochrane Associate Centre), nuanceert: “Intermittent fasting lijkt simpelweg niet effectief te zijn bij volwassenen met overgewicht of obesitas die willen afvallen. Het kan voor sommige mensen een goede optie zijn, maar de huidige wetenschappelijke gegevens rechtvaardigen de hype die we op sociale media zien niet.”
De studie concludeert dat artsen en patiënten moeten afwegen of ze intermittent fasting als behandelingsstrategie willen en kunnen toepassen, rekening houdend met de praktische aspecten en de haalbaarheid om deze strategie op lange termijn vol te houden.
Lees ook: Strijd tegen de kilo’s: ‘s morgens of ‘s avonds sporten?
Garegnani L et al. Cochrane Library 2026. https://doi.org/10.1002/14651858.CD015610.pub2
Source