De mondmicrobiota is minder opvallend dan de darmmicrobiota, maar speelt wel een rol in de mondgezondheid. In hoeverre beïnvloedt voeding de aard van dit microbioom? Deze systematische review geeft een overzicht.
De mondmicrobiota is georganiseerd in gestructureerde biofilms die in wisselwerking staan met de gastheer en bijdragen aan het behoud van de mondhomeostase. Net als bij het darmmicrobioom bepaalt het de weerstand tegen kolonisatie en de immuunregulatie. Elke verstoring van het evenwicht of dysbiose is geen goed teken: het wordt in verband gebracht met het ontstaan van mond- en tandziekten zoals cariës en parodontale aandoeningen, maar ook met verschillende systemische aandoeningen.
Als toegangspoort voor voedselinname staat de mondholte in de frontlinie van de interacties tussen wat we inslikken en de mondmicrobiota. Tot nu toe ging de aandacht op het gebied van voeding en mondgezondheid vooral uit naar koolhydraten, vooral suikers, en de fermentatie daarvan in de mond. Maar door meer in het algemeen naar de mondmicrobiota te kijken, openen zich nieuwe onderzoeksmogelijkheden. Want in werkelijkheid zijn er nog veel meer factoren dan suikers die een rol kunnen spelen en de beschikbaarheid van voedingsstoffen, de pH, de toegang tot verschillende substraten enz. kunnen beïnvloeden.
Lees ook: Bietensap: goed voor de mondgezondheid?
Koolhydraten en de mondmicrobiota
De rol van fermenteerbare koolhydraten is het best gedocumenteerd: ze dienen als voedingsbron voor zuurvormende bacteriën, wat de demineralisatie van het glazuur bevordert en zo bijdraagt aan het ontstaan van tandcariës. Zo is al vastgesteld dat een frequente consumptie van sacharose gepaard gaat met veranderingen in de mondmicrobiota, ten gunste van soorten zoals Streptococcus spp. Meer recentelijk lijkt het erop dat eetgewoonten in het algemeen een bepalende rol kunnen spelen bij het vormgeven van het mondmicrobioom. De rol hiervan is op dit moment echter nog lang niet duidelijk.
Vandaar het belang van dit systematisch overzicht, dat een stand van zaken geeft van wat we kunnen bevestigen of veronderstellen. Het omvat studies die voedingsgewoonten zoals het mediterrane dieet, vegetarisme, veganisme en een omnivoor dieet hebben geëvalueerd, en de mondmicrobiota die op basis van sequentiemethoden is vastgesteld bij gezonde personen.
Lees ook: Waarom kunnen we niet nee zeggen tegen zoet?
Het mediterrane dieet onderscheidt zich nog steeds
Eerste vaststelling: op het eerste gezicht hebben eetgewoonten slechts een relatief beperkte invloed op de mondmicrobiota. Toch zijn er significante verschillen op het vlak van de taxonomie.
De belangrijkste conclusies zijn:
- Het mediterrane dieet is geassocieerd met minder parodontogene taxa
- Plantaardige en omnivore diëten vertoonden verschillende microbiële profielen, vooral wat betreft de geslachten Neisseria, Haemophilus, Prevotella en Streptococcus
- De functionele activiteit en de metabolomische profielen leken gevoeliger voor variaties in de voeding dan de taxonomische samenstelling alleen
De auteurs concluderen dat de mondmicrobiota een zekere stabiliteit vertoont in functie van het voedingspatroon. Het mediterrane dieet vertoont de meest consistente samenhang, met microbiële veranderingen die gunstig zijn. Nog een troef in het toch al indrukwekkende arsenaal van het mediterrane dieet…
Lees ook: Darmmicrobioom: de beste en slechtste diëten
Chiesa A et al. Nutrients 2026,18(11°,1717. https://doi.org/10.3390/nu18111717
Bron