Het Franse agentschap voor voedselveiligheid (Anses) luidt de alarmklok: bijna de helft van de volwassenen overschrijdt de maximale drempelwaarde voor cadmium, waarbij voeding de belangrijkste blootstellingsbron is. In zijn nieuwe analyse maakt het agentschap de balans op van de situatie.
Cadmium behoort tot de zware metalen die de voedselketen verontreinigen. Het staat erkend als een bewezen kankerverwekkende stof voor de longen in een professionele omgeving. Er wordt ook vermoed dat het andere vormen van kanker bevordert, zoals alvleesklier-, blaas-, prostaat- en nierkanker. Blootstelling aan cadmium, zelfs in lage doses, leidt tot nierschade die kan uitmonden in nierfalen, evenals tot botverzwakking. Daarnaast wordt vermoed dat het ongewenste effecten heeft op de neurologische ontwikkeling en het cardiovasculaire systeem.
Een nieuw onderzoek uitgevoerd door het Franse Anses geeft een overzicht van de blootstelling aan deze contaminant door middel van een modellering van de cadmiumconcentratie in de urine (cadmiurie). Het bevestigt dat een aanzienlijk deel van de bevolking de kritische concentratiedrempel in de urine overschrijdt (0,5 μg cadmium per gram creatinine). De instantie benadrukt dat er op lange termijn waarschijnlijk schadelijke effecten zullen optreden bij een groeiend deel van de bevolking als er geen maatregelen worden genomen om de blootstelling aan cadmium te verminderen. Dat is niet bepaald geruststellend…
Lees ook: Ook natuurlijke toxines in voeding richten schade aan
Cadmium in minerale fosfaatmeststoffen
Hoewel cadmium de laatste tijd in het nieuws is gekomen vanwege de aanwezigheid ervan in bepaalde soorten cacao (en dus in chocolade), komt dit element in werkelijkheid op grote schaal voor in de voedselketen: granen en graanproducten, aardappelen, groenten, eetbare algen enz. De blootstelling aan cadmium is de voorbije decennia dermate gegroeid dat de situatie voor bijna de helft van de volwassen bevolking zorgwekkend is. De hoofdoorzaak hiervan is de bodemverontreiniging door het gebruik van cadmiumrijke meststoffen, in het bijzonder minerale fosfaatmeststoffen. Afvalwater uit de veeteelt en slib en compost vormen respectievelijk de tweede en derde bron van cadmium in de bodem.
Het Anses legt daarom uit dat, om de verontreiniging van landbouwgrond te beperken, er grenswaarden voor cadmium moeten worden toegepast op meststoffen die in de landbouw worden gebruikt. Dit is dus vooral een kwestie van gezamenlijke actie. In de EU is de maximumgrens 60 mg Cd per kilo fosfaatmeststof, een grens die het Anses aanbeveelt te verlagen tot een derde, namelijk 20 mg Cd/kg, in de hoop op termijn de stroom van cadmium vanuit de bodem naar de voedselketen te verminderen.
Lees ook: Kan luchtvervuiling ons dikker maken?
Varieer de bronnen
Hoewel gezondheidsprofessionals niet echt invloed hebben op de samenstelling en het gebruik van fosfaatmeststoffen, kunnen ze toch bepaalde adviezen geven om de inname van cadmium te beperken. Het Anses beveelt daarom aan om:
- bepaalde zoete en gezouten tarweproducten, zoals ontbijtgranen, gebak en koekjes, te beperken
- meer peulvruchten in de maaltijden op te nemen in plaats van voedingsmiddelen op basis van tarwe, zoals pasta
- de bevoorradingsbronnen afwisselen: voedingsmiddelen uit verschillende gebieden of ketens afwisselen om herhaalde blootstelling aan cadmium te voorkomen
Het Anses heeft bovendien specifieke grenswaarden voor eetbare algen voorgesteld om de consumenten te beschermen.
Opgemerkt moet worden dat ook ‘biologische‘ producten niet gespaard blijven van deze verontreiniging. Bovendien is roken, na voeding, de belangrijkste bron van extra blootstelling aan cadmium.
Lees ook: Stikstofhoudende meststoffen produceren uit urine
Anses. Le cadmium. Rapport d’expertise collective, februari 2026.
Bron
