Elk jaar markeert 14 november Werelddiabetesdag, een initiatief dat in 1991 werd opgericht door de Internationale Diabetes Federatie en de Wereldgezondheidsorganisatie als reactie op de opmars van de ziekte in de wereld. Ontdek bij deze gelegenheid de nieuwste wetenschappelijke data over een relatie die vandaag herbeoordeeld is: die tussen de consumptie van zuivelproducten en de metabole gezondheid. Tijdens het 43e Internationale Symposium over Diabetes en Voeding (ISDN 2026) onderzochten experts nieuwe gegevens die suggereren dat de gezondheidseffecten van zuivel eerder afhangen van de voedingsmatrix en fermentatie dan van afzonderlijke nutriënten.
Voorbij het paradigma van vetvrije producten
Decennialang gaven voedingsaanbevelingen de voorkeur aan magere zuivelproducten vanwege bezorgdheid over verzadigd vet en het cardiovasculaire risico. Nieuwe gegevens suggereren echter dat textuur, verwerking en de interacties tussen voedingsstoffen een grotere invloed kunnen hebben dan alleen het vetgehalte.
De beschikbare gegevens laten niet consequent zien dat vetarme zuivelproducten beter zijn danzuivelproducten met een halfvol of vol vetgehalte voor de cardio metabole gezondheid [1] of de behandeling van prediabetes [2]. Sommige interventiestudies wijzen zelfs op gunstige metabole reacties bij volle yoghurt in vergelijking met vetvrije alternatieven.
Waarom yoghurt zich onderscheidt
Van de zuivelproducten is yoghurt in verschillende studies in verband gebracht met gunstige effecten op de metabole gezondheid. Grote prospectieve cohortstudies, waaronder de Nurses’ Health Study, de Health Professionals Follow-up Study [3] en PREDIMED [4], vonden dat een hogere yoghurtconsumptie samenhing met een lager risico op diabetes type 2.
Deze bevindingen hebben bijgedragen tot de gekwalificeerde gezondheidsclaim van de FDA. Volgens deze claim kan regelmatige consumptie van minimaal 3 porties yoghurt per week het risico op diabetes type 2 verlagen, op basis van beperkt wetenschappelijk bewijs [5].
Daarnaast suggereren observationele gegevens dat regelmatige yoghurtconsumptie samenhangt met minder gewichtstoename op lange termijn en een lager risico op obesitas [6][7][8]. Beide zijn belangrijke determinanten voor de preventie van diabetes. Deze verbanden lijken vooral sterk voor natuuryoghurt.
Het voordeel van fermentatie
Een kernboodschap van het symposium was dat gefermenteerde zuivelproducten zich anders gedragen dan niet-gefermenteerde producten. Ook binnen de groep gefermenteerde zuivel bestaan verschillen, bijvoorbeeld tussen yoghurt en kaas [8]. Tijdens fermentatie ontstaan verschillende bioactieve stoffen, zoals peptiden, aminozuren, organische zuren en exopolysachariden. Deze stoffen kunnen mogelijk processen beïnvloeden die betrokken zijn bij het glucosemetabolisme, de insulinegevoeligheid en ontstekingsreacties.
Ook metabolomicsonderzoek heeft yoghurtgerelateerde metabole profielen geïdentificeerd die verband houden met een lager diabetesrisico [9], wat de epidemiologische bevindingen ondersteunt. Deze waarnemingen suggereren dat de voordelen van yoghurt mogelijk voortkomen uit interacties binnen de gefermenteerde zuivelmatrix en niet uit afzonderlijke nutriënten.
Implicaties voor de klinische praktijk
De tijdens ISDN 2026 gepresenteerde gegevens ondersteunen een verschuiving van aanbevelingen op basis van nutriënten naar voedingsadviezen op basis van voedingsmiddelen. Voor zorgprofessionals betekent dit dat verschillende zuivelproducten niet automatisch als gelijkwaardige bronnen van dezelfde voedingsstoffen kunnen worden gezien. De samenstelling, structuur en fermentatie van een product kunnen mede bepalen hoe het product samenhangt met de metabole gezondheid. Hoewel het oorzakelijke verband nog moet worden bevestigd, suggereren de huidige gegevens dat yoghurt kan bijdragen aan gewichtsbeheersing en het risico op diabetes type 2 kan verlagen, zowel in de algemene bevolking als bij mensen met prediabetes.
Vooruitblik
Experts benadrukten het belang van grootschalige en langdurigere gerandomiseerde studies en betere biomarkers voor yoghurtconsumptie. Ook zou er meer aandacht voor ‘precision nutrition’ moeten komen waarbij genetica, metabolomics en gegevens over het darmmicrobioom geïntegreerd worden. Deze ontwikkelingen zouden kunnen helpen om te bepalen welke personen het meeste baat hebben bij het consumeren van gefermenteerde zuivelproducten en om de onderliggende mechanismen verder te verduidelijken.
Gebaseerd op presentaties van prof. Jordi Salas-Salvadó, prof. Jean-Philippe Drouin-Chartier, prof. Jana Kraft en dr. Kathryn Pimentel tijdens de sessie over zuivel en yoghurt op het 43e Internationaal Symposium over Diabetes en Voeding (ISDN 2026).
Belangrijkste boodschap
Recente wetenschappelijke inzichten ondersteunen een paradigmaverschuiving: bij zuivel gaat het niet alleen om afzonderlijke voedingsstoffen. Ook de zuivelmatrix en fermentatie lijken een rol te spelen in de effecten op de metabole gezondheid. Binnen de zuivelcategorie vertoont yoghurt momenteel het meest consistente verband met een lager risico op diabetes type 2, waardoor het een veelbelovend onderdeel kan vormen van voedingsstrategieën gericht op de metabole gezondheid.
Meer weten?
Om een overzicht van de huidige wetenschappelijke kennis te geven, heeft Danone een brochure ontwikkeld waarin de belangrijkste epidemiologische, klinische en mechanistische inzichten van de afgelopen 20 jaar zijn samengebracht. Download de brochure en lees meer over de mogelijke rol van yoghurt bij de preventie van type 2-diabetes.
Voor meer informatie kunt u terecht op www.danonehealth.be
Bronnen
[1] Taormina et al. Lipids Health Dis. 2025; [2] Taormina et al. Nutr Res. 2025; [3] Chen et al. BMC Med. 2014; [4] Díaz-López et al. Eur J Nutr. 2016; [5] FDA. Qualified Health Claim for Yogurt and Reduced Risk of Type 2 Diabetes. 2024; [6] Mozaffarian et al. N Engl J Med. 2011; [7] Smith et al. Am J Clin Nutr. 2015; [8] Feng et al. Adv Nutr. 2022; [9] Drouin-Chartier et al. Am J Clin Nutr. 202