Ultrabewerkte voeding wordt opnieuw in verband gebracht met een hoger risico op diabetes. Maar de verbanden verschillen naargelang de voedingsgroepen. Plantaardige alternatieven zouden het risico op diabetes zelfs sterk kunnen verlagen.
De prevalentie van diabetes type 2 is de voorbije decennia maar liefst verviervoudigd. En gezien de situatie van de voornaamste risicofactor (overgewicht) lijkt daar niet snel verandering in te komen… Naast de energiebalans speelt ook de kwaliteit van de voeding een grote rol, en daar is al heel wat onderzoek naar gedaan. Een van de meest onderzochte denkpistes van de voorbije jaren is de bewerkingsgraad van de voeding. De resultaten zijn tot dusver eensluidend: hoe meer voedingsmiddelen uit de NOVA groep 4 (ultrabewerkte voeding), hoe hoger het risico op verschillende pathologieën waaronder diabetes type 2. Toch blijft de prangende vraag: in welke mate is de bewerkingsgraad of de voedingskwaliteit, vaak minder goed bij ultrabewerkte voeding, hiervan de oorzaak?
Lees ook: Diabetes type 2: verandering van levensstijl loont
Ultrabewerkte voeding algemeen in verband gebracht met meer diabetes
Voor het eerst bestudeert een grootschalige prospectieve studie het verband tussen onbewerkte of minimaal bewerkte voedingsmiddelen (NOVA 1), bewerkte culinaire ingrediënten (NOVA 2), bewerkte voedingsmiddelen (NOVA 3) en sterk bewerkte of ultrabewerkte voedingsmiddelen (NOVA 4), en het risico op diabetes type 2. De onderzoekers analyseerden de gegevens van 8 landen van de EPIC-studie, in totaal 311.892 personen die bij aanvang geen diabetes hadden, met een gemiddelde opvolgingsperiode van 10,9 jaar.
De resultaten leggen tegenstrijdige verbanden bloot, afhankelijk van de verschillende bewerkingsgraden en de incidentie van diabetes type 2. Zo wordt de vervanging van ultrabewerkte voeding door voedingsmiddelen met een lagere bewerkingsgraad in verband gebracht met een lager aantal gevallen van diabetes type 2. Maar – en dat is bijzonder interessant – binnen de NOVA groep 4 duiken er zeer grote verschillen op.
Lees ook: Zuivelproducten en prediabetes: is vet nu goed of slecht?
Minder diabetes met ultrabewerkte plantaardige alternatieven
De twee groepen ultrabewerkte voeding met het grootste risico op diabetes (relatief risico meer dan verdubbeld) zijn hartige snacks en dierlijke producten. Dit lijkt misschien verrassend in een pathologie waar de aandacht vaak in de eerste plaats naar de suikers gaat. Bovendien wordt de groep zoete snacks en desserts in verband gebracht met een lichte, maar significante daling van het risico op diabetes (-11%)…
De groep die zich duidelijk van de rest onderscheidt, met een relatieve daling van het risico op diabetes met 46%, zijn de plantaardige alternatieven. Daarna volgen brood, koekjes en ontbijtgranen (35% minder risico) en sauzen, broodbeleg en condimenten (22% minder risico).
Deze studie suggereert dus duidelijk dat plantaardige alternatieven – ondanks hun ultrabewerkte karakter – een gezondheidsvoordeel opleveren. Maar de uiteenlopende verbanden binnen de NOVA groep 4 blijven moeilijk te interpreteren, want bepaalde resultaten liggen helemaal niet in de lijn van de voedingsaanbevelingen… Wordt dus vervolgd.
Lees ook: Volkoren granen leiden tot minder vetophoping
