Menopauze: diëten die gewichtstoename beperken 

De perimenopauze en menopauze vormen voor de meeste vrouwen een kritieke periode wat betreft gewichtsbeheersing. Zonder iets te veranderen aan hun eetgewoonten of hun mate van lichaamsbeweging, krijgen ze tijdens deze periode van hormonale schommelingen te maken met een ‘natuurlijke’ gewichtstoename van ongeveer 1 tot 2 kg per jaar¹. Is dit onvermijdelijk? Of kunnen we hen adviseren om een ander voedingspatroon aan te nemen om deze gewichtstoename en het risico op obesitas te beperken?

 

Een recent in JAMA Network Open ² gepubliceerde studie biedt concrete antwoorden op deze vraag en suggereert dat diëten die een lage insulinespiegel bevorderen en de planetaire gezondheid ondersteunen (Planetary Health Diet Index of PHDI) het gewichtsbeheer tijdens de (peri)menopauze zouden kunnen optimaliseren.

Dit onderzoek, uitgevoerd door onderzoekster Tong Xia en haar team onder meer dan 38.000 vrouwen in het Nurses’ Health Study II-cohort, analyseerde de invloed van een tiental voedingspatronen op de gewichtsontwikkeling in de jaren rond de menopauze en het risico op obesitas (beoordeling over een periode van 12 jaar, verdeeld over 6 jaar vóór de menopauze en 6 jaar na de menopauze).

 

Lees ook: (Peri)menopauze: wat gebeurt er met mijn lichaam?

 

Twee diëten springen eruit!

De resultaten van deze studie tonen aan dat:

1. gezonde eetgewoonten gepaard gaan met minder gewichtstoename en een lager risico op obesitas => voedingspatronen met een hoge inname van fruit en groenten, volkoren granen, noten, peulvruchten en een lage inname van rood en bewerkt vlees, aardappelen, frietjes, natrium, enz.

Met een duidelijk voordeel voor:

• Het dieet met een lage insuline-index: een model dat pieken in het insulinegehalte – het hormoon dat de opslag van vet bevordert – beperkt. Vrouwen die dit dieet volgden, verminderden hun gewichtstoename met 0,28 kg per jaar en verlaagden hun risico op obesitas met 50%
• Het dieet voor de gezondheid van de planeet (PHDI): een model dat zowel de menselijke gezondheid als de gezondheid van de planeet respecteert en dat rijk is aan plantaardige voedingsmiddelen. Vrouwen die dit dieet hebben gevolgd, hebben hun risico op obesitas met 54% verminderd.

 

2. “Ongezonde” eetgewoonten een tegenovergestelde trend vertonen.

In het bijzonder de volgende voedingspatronen:

Het EDIH-model (Empirical Dietary Index for Hyperinsulinemia) of “Empirische voedingsindex voor hyperinsulinemie”: een wetenschappelijke score waarmee het insulinesecretievermogen van een voedingspatroon kan worden beoordeeld (het vermogen om een te hoge insulinesecretie in het bloed, oftewel hyperinsulinemie, te stimuleren).

• Een hoge EDIH-score (“hyperinsulinemisch”) hangt sterk samen met een verhoogd risico op diabetes type 2, hart- en vaatziekten, obesitas en bepaalde vormen van kanker.
• Een lage EDIH-score (“anti-hyperinsulinemisch”) wordt wetenschappelijk in verband gebracht met de afwezigheid van chronische ziekten bij het ouder worden.

En het EDIP-model (Empirical Dietary Inflammatory Pattern) of “empirisch model voor voedingsgerelateerde ontstekingen”: een wetenschappelijke score die het totale ontstekingspotentieel van een voedingspatroon meet.

• Een hoge EDIP-score duidt op een ontstekingsbevorderend voedingspatroon,
• Een lage (of negatieve) EDIP-score komt overeen met een ontstekingsremmend voedingspatroon.

 

Zowel het EDIH- als het EDIP-patroon werden in verband gebracht met een grotere gewichtstoename en een verhoogd risico op obesitas tijdens deze hormonale overgangsperiode. Het EDIH-patroon zou zelfs bij alle vrouwen (met een normaal gewicht of overgewicht) een constant schadelijk effect hebben, aangezien de verhoogde insulinesecretie gewichtstoename bevordert. Het vertoont ook sterkere positieve correlaties met obesogene voedingsmiddelen zoals rood en bewerkt vlees, natrium, frietjes, aardappelen, enz.

 

Lees ook: Menopauze: waarom vetophoping fataal kan zijn

 

Hoe kunnen we vrouwen in de praktijk helpen hun gewicht onder controle te houden?

Door hen te laten inzien dat deze natuurlijke verandering van hun lichaam het invoeren van nieuwe voedingsaanpakken rechtvaardigt om een optimale en doeltreffende strategie voor hun gewichtsbeheer te ontwikkelen … zonder opofferingen of frustraties!

Deze begeleiding moet in de eerste plaats gebaseerd zijn op een goed begrip van de metabolische veranderingen die plaatsvinden en van de maatregelen die moeten worden genomen om de impact op hun gezondheid te beperken.

Gewichtstoename is dus geen onvermijdelijkheid in deze levensfase, en dat is het goede nieuws … mits men hyperinsulinemie en ontstekingen beperkt door de juiste voedingskeuzes te maken, volgens deze studie, namelijk:

• Veel verse plantaardige producten (fruit en groenten), peulvruchten, noten, volkoren granen en onverzadigde vetten (plantaardige oliën) eten
• Minder rood vlees, charcuterie, frietjes, zoute snacks en ultrabewerkte producten eten.