Anthocyanen: gunstig voor de cardiometabole gezondheid

Anthocyanen zijn rode tot blauwe pigmenten waarvan wordt aangenomen dat ze verschillende gunstige effecten op de gezondheid hebben. Deze effecten worden bevestigd in dit uitgebreide overzicht van de beschikbare gegevens bij mensen.

Bramen, bosbessen, blauwe druiven, kersen, vlierbessen en ander rood kleinfruit hebben één ding gemeen: ze bevatten anthocyanen, kleurpigmenten uit de familie van de flavonoïden (polyfenolen). Ze staan erom bekend hardnekkige vlekken achter te laten, maar worden ook beschouwd als potentieel heilzaam. Onderzoek naar deze verbindingen met bewezen antioxiderende eigenschappen wijst op gunstige effecten op vele vlakken, of het nu gaat om ontstekingen, LDL-cholesterol, triglyceriden, bloedsuikerspiegel, endotheliale functie, bloeddruk… Dit zijn allemaal factoren die een verklaring zouden kunnen bieden voor het al lang bekende ‘hartbeschermende’ effect. Maar terwijl sommigen al overtuigd zijn van het nut van deze stoffen, ook in de vorm van voedingssupplementen, blijven anderen sceptisch en vragen ze om tastbaar bewijs. Vandaar het belang van dit systematisch overzicht en deze meta-analyse, de eerste van deze omvang, die antwoorden biedt.

Lees ook: Verzadigde vetzuren en cardiovasculaire gezondheid: nieuwe nuances

Gunstige effecten voor het hart en de stofwisseling

Een belangrijke beperking van het onderzoek naar dit onderwerp betreft de dosis anthocyanen, die van studie tot studie sterk varieert. In dit onderzoek zijn alleen gerandomiseerde, gecontroleerde studies meegenomen waarin de interventie ten minste 50 mg anthocyanen per dag opleverde (een hoeveelheid die via de voeding prima haalbaar is). Om deze studie zo consistent mogelijk te maken wat betreft het beoogde bewijsniveau, hebben de auteurs retrospectieve studies, transversale studies, casusreeksen, casusrapporten en narratieve overzichten uitgesloten. Ze hebben echter wel prospectieve cohortstudies opgenomen die gecorrigeerd waren voor verstorende factoren en een duur hadden van ten minste 6 maanden.

In totaal voldeden 18 prospectieve studies, die het onderwerp waren van 27 publicaties, en 65 gerandomiseerde gecontroleerde onderzoeken aan de inclusiecriteria.

De resultaten tonen aan dat een hoge inname van anthocyanen geassocieerd is met een vermindering van het risico:

• van hart- en vaatziekten met 26 %
• op een hartinfarct met 18 %
• van type 2-diabetes met 11 %
• van cardiovasculaire mortaliteit met 9 %
• op hypertensie met 8 %

Het risico op een beroerte werd niet beïnvloed door de inname van anthocyanen.

Lees ook: Anthocyanen en visceraal vet: de rol van het microbioom

Zou rood kleinfruit in de voedingsaanbevelingen moeten worden opgenomen?

Uit gerandomiseerde, gecontroleerde studies blijkt bovendien dat anthocyanen geassocieerd worden met een betere flexibiliteit van de slagaders, zoals blijkt uit de verbetering van de door de bloedstroom geïnduceerde dilatatie.

Bij onderzoek naar de verschillende soorten anthocyanen blijkt cyanidine geassocieerd te zijn met een chronische verbetering van de door de bloedstroom geïnduceerde dilatatie, terwijl delphinidine geassocieerd is met zowel een acute als chronische verbetering van deze parameter, evenals van de chronische polsgolfsnelheid, het insulinegehalte en de triglyceriden.

De bewijskracht van de gegevens met betrekking tot de incidentie van hart- en vaatziekten en hartinfarcten was volgens het GRADE-systeem (Grades of Recommendation, Assessment, Development, and Evaluation) matig.

De auteurs concluderen dat dit overzicht van hoogwaardige gegevens bij mensen inderdaad suggereert dat een verhoogde inname van anthocyaninerijke voedingsmiddelen gepaard gaat met cardiometabole gezondheidsvoordelen. Deze gegevens zouden volgens de onderzoekers moeten helpen om de voedingsaanbevelingen voor de preventie van hart- en vaatziekten te verfijnen. Maar u hoeft niet te wachten om regelmatig rode bessen en andere bronnen van anthocyaninen te eten!

Lees ook: Microplastics tasten cardiovasculaire gezondheid aan