Met een metabolomische analyse maken onderzoekers duidelijk waarom bepaalde kinderen met overgewicht meer gezondheidsrisico lopen dan andere. Twee milieuverontreinigende stoffen zijn geïdentificeerd als risicofactoren.
Obesitas bij kinderen, gekenmerkt door vetophoping, vormt een groot probleem voor de volksgezondheid. In Europa is bijna 1 op de 10 kinderen zwaarlijvig. Deze vorm van obesitas, in verband gebracht met talrijke metabole storingen en een verhoogd risico, met name op cardiovasculaire ziektes, is niet gemakkelijk omkeerbaar. Vandaar het belang van een preventieve aanpak. Het risico op met obesitas samenhangende comorbiditeit kan sterk verschillen van persoon tot persoon. Wat maakt dat bepaalde kinderen met obesitas metabolisch gezond zijn, terwijl andere complicaties ontwikkelen? Dat is de vraag die de onderzoekers van het Barcelona Institute for Global Health (ISGlobal) zich stelden in het kader van de HELIX-studie (Human Early Life Exposome). Hun resultaten verschenen onlangs in het tijdschrift Nature Communications.
À lire aussi : Groenten mogen kiezen doet wonderen bij kinderen
Een multiomics-benadering van obesitas
De onderzoekers bestudeerden de bloedstalen van 800 kinderen met obesitas uit verschillende Europese plaatsen: Bradford (Verenigd Koninkrijk), Poitiers (Frankrijk), Sabadell (Spanje) en Heraklion (Griekenland). Hun doelstelling? De risicofactoren en de mogelijk betrokken mechanismen achterhalen. Zo analyseerden ze 5 ‘omics’ lagen (DNA-methylering, micro-RNA, messenger-RNA, eiwitten en metabolieten) om een multiomics-architectuur op te maken.
Op basis hiervan identificeerden ze drie biologische profielen. Eén daarvan staat in verband met meer ontsteking en metabole complicaties. Maar we weten dat heel wat inflammatoire moleculen nadelige effecten kunnen hebben, zoals insulineresistentie bevorderen en een context van chronische ontsteking induceren.
À lire aussi : Lowcarb- of lowfatdieet? Het resultaat is hetzelfde, ondanks de genetica
Gewicht van de moeder en milieuverontreinigende stoffen
Het team bestudeerde ook verschillende omgevingsfactoren tijdens de zwangerschap. Enkele factoren die in verband worden gebracht met het profiel met het hoogste risico:
- het gewicht van de moeder voor de zwangerschap
- de blootstelling aan een perfluoroctaanzuur (PFOA), een polluent die in Noord- en West-Europa gebruikt wordt in antiaanbaklagen
- de blootstelling aan kwik, een ander polluent dat men via vis in Zuid-Europa en het Middellandse Zeegebied binnenkrijgt
Deze waarnemingen gaan in de richting van de recente evolutie die obesitas niet meer uitsluitend op basis van de Body Mass Index definieert. Ze wijzen bovendien op mogelijk aanpasbare omgevingsrisicofactoren.
À lire aussi : De nieuwe definitie van obesitas
Bron
Stratakis N et al. Nature Communications, 2025; 16 (1) DOI: 10.1038/s41467-025-56013-7
