Elk type voeding heeft invloed op het darmmicrobioom. Deze invloed kan gunstig of ongunstig zijn. Een systematische review geeft een overzicht van de invloed van 13 verschillende diëten.
Vroeger was men vooral geïnteresseerd in het effect van voeding op bloedlipiden, de bloedsuikerspiegel en onlangs ontstekingen. Maar in de loop van enkele jaren is het darmmicrobioom uitgegroeid tot een orgaan dat centraal staat in tal van fysiopathologische mechanismen. En hoewel de vraag of het meer een marker of een actor van gezondheid is nog openstaat, is het onmisbaar geworden wanneer men de verbanden tussen wat we eten en de gezondheid beter wil begrijpen.
Lange tijd dacht men dat het niet mogelijk was om de samenstelling van de microbiota via de voeding te beïnvloeden. Maar de tijden zijn veranderd en tegenwoordig wordt de microbiota gezien als een echt therapeutisch doelwit, of dat nu via de voeding is of via andere technieken. De microbiota is ook een nieuwkomer in het onderzoek naar en het begrip van de effecten van voedingspatronen op de gezondheid.
Lees ook: Hoe gekookte voeding de microbiota beïnvloedt
Het mediterrane, Japanse en Koreaanse dieet staan bovenaan de lijst
Deze systematische review, uitgevoerd door een Australisch-Fins team volgens de PRISMA-richtlijnen, biedt een overzicht op basis van verschillende interventiestudies (gecontroleerde proeven). In totaal zijn 13 soorten voedingspatronen onderzocht op hun effecten op de darmmicrobiota en verschillende biologische markers. Dit onderzoek, dat tot op heden het grootste in zijn soort is, maakt het mogelijk om verschillende kenmerken te identificeren die verband houden met voedingspatronen.
Uit de resultaten blijkt dat het mediterrane, Japanse en Koreaanse dieet gunstige veranderingen teweegbrengen, met name een toename van de hoeveelheid bacteriën die korteketenvetzuren (KKVZ) produceren en een afname van de hoeveelheid opportunistische bacteriën. Het mediterrane dieet blijkt bovendien ontstekingsremmende eigenschappen te hebben, wat blijkt uit de afname van verschillende ontstekingsmarkers in het bloed. Het traditionele Koreaanse dieet gaat bovendien gepaard met lagere gehaltes aan vertakte aminozuren, waarvan hoge gehaltes in verband worden gebracht met een slechtere metabole gezondheid.
Lees ook: Japan: minder rijst, meer brood en cholesterol
Westers dieet, FODMAP-arm en glutenvrij blijven achter
Verschillende diëten worden in verband gebracht met ongunstige veranderingen, hoewel de resultaten niet zo eenduidig zijn. Dit geldt voor het westerse dieet (Western type Diet), dat rijk is aan dierlijke eiwitten en vetten en in verband wordt gebracht met een lagere productie van KKVZ, een toename van opportunistische bacteriën en verschillende biologische markers voor gezondheidsrisico’s.
Er zijn ook verschillende therapeutische diëten onderzocht. Net als bij het westerse dieet worden het FODMAP-arme dieet en glutenvrije diëten gekenmerkt door een verminderde inname van fermenteerbare voedingsvezels, die de brandstof vormen voor het darmmicrobioom. Logisch gevolg: deze twee diëten worden ook in verband gebracht met een afname van soorten die KKVZ en melkzuur produceren, zoals bifidobacteriën. Daarentegen laten ze een verlaging zien van de ontstekingsmarkers in het bloed.
Ook het ketogeen dieet gaat gepaard met een afname van de productie van KKVZ, terwijl het tegelijkertijd een daling van ontstekingsmarkers laat zien. Daarentegen worden andere energiebeperkte diëten in verband gebracht met een toename van gezondheidsbevorderende bacteriën, een afname van taxonen die verband houden met obesitas en een verbetering van de markers voor metabole gezondheid.
Lees ook: Het ketogeen dieet: de nieuwe trend die niet overtuigt
Aslam H et al. J Transl Med 2026 ;24 :39. https://doi.org/10.1186/s12967-025-07428-9
Bron