Ultrabewerkt of niet: plantaardig eten helpt je afvallen

Plantaardig eten helpt om af te vallen, maar geldt dat ook voor ultrabewerkte plantaardige voedingsmiddelen? Deze interventiestudie toont aan dat een vetarm veganistisch dieet leidt tot gewichtsverlies, ongeacht in welke mate de plantaardige producten zijn bewerkt.

De nieuwste voedingsaanbevelingen – ook al zijn er verschillen afhankelijk van de bron – pleiten unaniem voor een plantaardig dieet (gebaseerd op een zogenaamd ‘flexitarisch’ model). Het is goed voor je gezondheid en het is goed voor de planeet. De meest geavanceerde vorm van een plantaardig voedingspatroon, d.w.z. een veganistisch dieet dat alle dierlijke producten uitsluit, is al nuttig gebleken in het kader van gewichtsbeheersing. Een veganistisch dieet is echter niet noodzakelijk synoniem met een evenwichtig en/of gezond dieet. Zo is er discussie over ultrabewerkte voedingsmiddelen en plantaardige alternatieven voor vlees en zuivelproducten, die tot de NOVA 4-groep behoren.

Lees ook: Ultrabewerkte voeding – pro’s en contra’s

Ultrabewerkte voeding: van observationele naar interventiestudies

Heel wat observationele studies brengen ultrabewerkte voeding in verband met ongunstige gezondheidsresultaten. De weinige studies die een onderscheid maken tussen verschillende voedselgroepen binnen de NOVA 4-groep laten zien dat de associaties per voedselcategorie sterk verschillen. Wat betreft gewichtscontrole is de hamvraag dan ook in hoeverre de consumptie van ultrabewerkte plantaardige alternatieven een gunstig effect heeft op het gewicht, net zoals onbewerkte of minimaal bewerkte plantaardige voedingsmiddelen, of dat ze juist een ongunstig effect hebben, zoals waargenomen voor de NOVA 4-categorie als geheel.

Om deze vraag te beantwoorden, zetten de onderzoekers een interventiestudie op met 244 volwassenen met overgewicht, willekeurig toegewezen aan een veganistische groep of een controlegroep, voor een periode van 16 weken.

Lees ook: Nieuwe position paper voor vegetarisme en veganisme

Ultrabewerkt of niet, vetarm plantaardig eten doet afvallen

Het onderzoeksteam deelde de voedselconsumptie in de twee groepen werd in volgens de 4 NOVA-categorieën. De resultaten van de analyse laten zien dat veranderingen in de consumptie van dierlijke producten in de NOVA-categorieën 1 tot 4 geassocieerd zijn met veranderingen in gewicht. De veganistische groep verloor gemiddeld 5,9 kg gedurende 16 weken. In geen van de NOVA-categorieën was de consumptie van bewerkt plantaardig voedsel positief en significant geassocieerd met gewichtstoename.

De drie belangrijkste onafhankelijke voorspellers van gewichtsverlies waren een verminderde consumptie van:

• bewerkte voedingsmiddelen
• onbewerkte of minimaal bewerkte voedingsmiddelen
• ultrabewerkt dierlijk voedsel.

Het is vooral de vermindering van de consumptie van dierlijke producten en de vervanging ervan door vetarme plantaardige producten, ongeacht het bewerkingsniveau, dat in verband wordt gebracht met significant gewichtsverlies. Factoren die dat kunnen verklaren, zijn de daling van de vet- en energie-inname, de toename van de vezelinname en van de postprandiale energie-uitgaven (thermogene werking van voedsel).

De auteurs concluderen uit deze resultaten dat het vervangen van dierlijke producten door plantaardige voedingsmiddelen een effectieve strategie voor gewichtsverlies kan zijn, zelfs als het om bewerkte plantaardige voedingsmiddelen gaat. Ze sluiten echter de andere gezondheidsvoordelen van een dieet met een voorkeur voor onbewerkte of minimaal bewerkte voedingsmiddelen niet uit.

Lees ook: Plantaardige burgers: zijn ze gezond? Niet altijd…