Voor sommigen is ui de grote boosdoener. Voor anderen is het pindakaas of melk. Personen met het prikkelbaredarmsyndroom (PDS) weten meestal zelf heel goed welke voedingsmiddelen hun klachten veroorzaken. Wetenschappelijk gezien is het echter allesbehalve evident om exact na te gaan welke voedingsmiddelen de boosdoeners zijn, en om een gepast dieet samen te stellen. Steeds vaker wordt het FODMAP-dieet naar voren geschoven als mogelijke oplossing. Een beter begrip van het dieet kan dus ook leiden tot beter advies.
Het FODMAP-dieet werd in 2005 ontwikkeld door wetenschappers van de Monash University in Australië. Sindsdien vond het wereldwijd ingang bij vele gastro-enterologen en voedingsdeskundigen en werd het zelfs de basis van een heuse empire marketing.
Toch werd niet over één nacht ijs gegaan. Het dieet is het resultaat van meer dan vijftig jaar onderzoek naar het verband tussen voeding en de gastro-intestinale symptomen van PDS: darmklachten, diarree, gasvorming, opgeblazen gevoel, flatulentie.
Weten hoe het FODMAP-dieet is ontstaan is dan ook een basisvereiste om het niet blind voor te schrijven: het is immers niet noodzakelijk doeltreffender dan andere darmsparende diëten.
Wat zijn FODMAPs?
De term FODMAP (Fermentable Oligo-, Di-, Mono-saccharides and Polyols) verwijst voornamelijk naar fructanen en galacto-oligosachariden, lactose, fructose en polyolen. In de loop van de jaren werd duidelijk dat deze koolhydraten mogelijk prikkelbare darm konden veroorzaken.
De eerst beschrijving van aangeboren lactose-intolerantie dateert dan ook van 1959. Pas zes jaar later werd ook melding gemaakt van lactose-intolerantie verworven op volwassen leeftijd, en ging lactose de geschiedenis in als eerste fermenteerbare suiker die darmklachten veroorzaakt.
In de jaren 1960 hebben andere studies de belangrijke osmotische werking aangetoond van bepaalde polyolen in de darmen, meer bepaald mannitol en xylitol. In de jaren 1980 kwamen sorbitol en fructose dan weer naar voren bij bepaalde gevallen van diarree en darmkrampen bij volwassenen, kinderen en PDS-patiënten. Spijsverteringsproblemen gekoppeld aan fructanen en galacto-oligosachariden werden pas recenter ontdekt, aan het eind van de jaren 1980.
Waarom wordt het dieet nu erkend?
Sindsdien is heel wat onderzoek gedaan naar het FODMAP-arm dieet om zijn doeltreffendheid aan te tonen, de risico’s in kaart te brengen en de werking van de FODMAPs te doorgronden. Steeds vaker wordt het dieet erkend als een ‘doeltreffende’ tool om de symptomen van PDS te verlichten. Waarom?
- Het dieet is gemakkelijk op te starten en de redenen om bepaalde voedingsmiddelen te verbannen zijn duidelijk aantoonbaar op basis van de werkingsmechanismen.
- Het is onmiskenbaar een van de best gestructureerde diëten in de strijd tegen functionele darmproblemen.
- Het dieet kan, onder meer dankzij zijn grondleggers, bogen op een uitgebreide lijst met betrokken voedingsmiddelen, die nog geregeld wordt aangevuld.
- Zijn doeltreffende werking werd al vaak aangetoond en het aantal bewijzen neemt nog toe, in het bijzonder voor het verlichten van abdominale pijn en opgeblazen gevoel.
Tegenwoordig steunt het FODMAP-dieet dus op betrouwbare gegevens, die voortdurend worden bijgewerkt. Toch is enige voorzichtigheid geboden, want niet alle PDS-patiënten hebben er baat bij.
Ontdek de lijst met voedingsmiddelen
die wel en niet mogen in uw Nutrigraphics
