De hersenen kunnen geleidelijk aan de smaak te pakken krijgen van junkfood en er zelfs verslaafd aan raken, in die mate zelfs dat ze gezond voedsel gaan mijden, maar ook het omgekeerde blijkt mogelijk.
Een recente studie heeft uitgewezen dat er na een geleidelijke aanpassing aan voedingsmiddelen met een laag caloriegehalte veranderingen optreden in de activiteit in het striatum, een hersengebied geassocieerd met beloning. Dat wijst erop dat het toch mogelijk is om opnieuw te genieten van gezonde voeding.
Men zou de hersenen kunnen conditioneren om gezond voedsel te verkiezen, met een dieet dat ze niet op hun honger laat zitten. Deze herprogrammering gaat echter niet vanzelf, want calorierijk voedsel levert automatisch een grotere beloning op dan caloriearm voedsel, met bekende gevolgen als overmatig eten en zelfs obesitas.
In deze studie staat iDiet centraal, een programma voor gewichtsverlies dat doeltreffend en gemakkelijk vol te houden zou zijn omdat het hongergevoel er niet door zou toenemen. Het iDiet is rijk aan langzame koolhydraten, vezels en eiwitten en maakt het mogelijk om 500 à 1.000 calorieën per dag minder in te nemen zonder een hongergevoel op te wekken, aldus de auteurs.
Het onderzoek werd uitgevoerd bij 13 deelnemers met overgewicht of obesitas, die verder wel gezond waren. Ze werden verdeeld in twee groepen: een groep die het iDiet volgde en een controlegroep. Aan het begin van de studie en na 6 maanden werd bij beide groepen een fMRI-scan gemaakt om de veranderingen in het beloningssysteem van de hersenen te meten na blootstelling aan caloriearm voedsel.
Tijdens het experiment kregen de deelnemers 40 foto’s van voedsel met een hoog of laag caloriegehalte te zien. Ze kregen ook de vraag om te beoordelen hoeveel trek ze hadden in elk voedingsmiddel.
De deelnemers van de iDiet-groep verloren gemiddeld 6,3 kg in 6 maanden tijd, waartegenover een gewichtstoename van 2,1 kg stond in de controlegroep. Ze vertoonden een grotere toename van de activiteit in een beloningsgerelateerd deel van het striatum nadat ze caloriearm voedsel te zien kregen en een verminderde activiteit van een ander deel van het striatum na het zien van calorierijk voedsel.
Bovendien verklaarden ze 6 maanden na het iDiet-programma meer zin te hebben in caloriearm voedsel en minder zin in calorierijk voedsel dan de controlegroep. De auteurs merken hier echter op dat het verschil met de controlegroep niet statistisch significant is.
Dit is de eerste studie die omgekeerde veranderingen aantoont in het beloningssysteem van de hersenen als reactie op calorierijk voedsel, na het volgen van een afslankingsprogramma en bij patiënten met overgewicht. De resultaten wijzen uiteraard op het belang van interventies om ook de ‘hersenmotivatie’ te verbeteren met het oog op gewichtsverlies en aansluitend gewichtsbehoud. Samengevat is het mogelijk om opnieuw gezond te leren eten én er plezier aan te beleven.
T. Deckersbach et al., Nutrition & Diabetes, published online 1/09/2014.
