De darmmicrobiota in al hun glorie

Stemming, nachtrust, angst … De darmmicrobiota heeft meer in zijn mars dan enkel de metabole gezondheid boosten, aldus nieuwe bevindingen. Een overzicht van deze laatste ontdekkingen die via de hersen-darm-as passeren.

 

Sinds de ontdekking van de hersen-darm-as en de tweerichtingscommunicatie tussen beide organen wordt steeds vaker onderzoek gedaan naar de darmen, de darmmicrobiota en de hersenen. Stemming, nachtrust, angst en mentale gezondheid zijn enkele domeinen waarin de darmmicrobiota een rol spelen. Zo zijn ze mogelijk betrokken in de metabolisering van fenolische verbindingen die, na omzetting door de microbiota, kunnen worden opgenomen en bepaalde effecten kunnen hebben op de hersenen. Dit werd getest in een gerandomiseerd gecontroleerd onderzoek waarbij vrijwilligers gedurende 6 maanden 25 g ongepelde, geroosterde pinda’s of 32 g pindakaas moesten eten. De controlegroep kreeg 32 g boter.⁽¹⁾ Bij de groepen met pinda’s of pindakaas stelden de onderzoekers een toename van de fenolische verbindingen in de urine vast, en hieraan gecorreleerd een verbetering van het geheugen en de gemoedstoestand.

 

Lees ook: Psychobiotica in dienst van de geestelijke gezondheid?

 

Bestanddelen in moedermelk zijn een boost voor het humeur

We weten al lang dat er prebiotica in moedermelk zitten, en dat deze kunnen verklaren waarom er in de stoelgang van zogende baby’s meer bifidobacteriën worden waargenomen dan bij baby’s die flessenvoeding krijgen. Dit heeft trouwens geleid tot de verrijking van bepaalde bereidingen voor baby’s met oligosachariden (zoals fructo- en galacto-oligosachariden) om de effecten van moedermelk beter te benaderen. De prebiotica in moedermelk zijn namelijk oligosachariden (Humain Milk Oligosaccharides of HMO’s), en een groot aantal hiervan worden nu geproduceerd en gecommercialiseerd. Dat is bijvoorbeeld het geval van 2’-fucosyllactose, een stof waarvan de combinatie met oligofructose recent bestudeerd werd in een gerandomiseerd gecontroleerd onderzoek. ⁽²⁾ Dit dubbelblind onderzoek toont aan dat zowel oligofructose als de combinatie oligofructose/2’-fucosyllactose gunstige effecten heeft op de samenstelling van darmmicrobiota en stemmingstesten positief kan beïnvloeden.

 

Sociale-angststoornis

Een sociale-angststoornis wordt gekenmerkt door angst om blootgesteld te worden aan bepaalde sociale situaties waarin mensen zich een beeld van je vormen. Het is een van de meest verlammende angststoornissen. Bijna 3% van de mensen zou hier in de loop van een jaar aan lijden, met een prevalentie van ongeveer 5% in een heel mensenleven. Deze cijfers lijken hoger in de Verenigde Staten. Bovendien hebben mannen vaker last van een sociale-angststoornis dan vrouwen. Toch zijn de onderliggende mechanismen vandaag nog bijlange niet duidelijk. Rekening houdend met de interacties tussen de darmen en de hersenen worden de darmmicrobiota vandaag gezien als een mogelijke factor die de hersenen en het gedrag tegelijk kan reguleren. En die denkpiste lijkt nu bevestigd … Uit een recente studie blijkt namelijk dat de transplantatie van microbiota van mensen met angststoornissen bij muizen zorgt voor een verhoogde gevoeligheid voor sociale angst. ⁽³⁾

 

Lees ook: Alcohol en angst: speelt het darmmicrobioom een rol?

 

Een prebioticum voor een betere nachtrust?

Het is bewezen dat een slaaptekort de gezondheid schaadt. Kijk maar naar de massaal voorgeschreven slaapmiddelen … Een groot deel van de bevolking slaapt duidelijk niet zo goed. Er is werk aan de winkel, maar ook hier zouden de microbiota kunnen helpen. Dat suggereert deze interventiestudie over de toediening van gistmannan, een soort oplosbare vezels met prebiotische eigenschappen. ⁽⁴⁾ Gezonde vrijwilligers met een neiging tot constipatie hebben aan dit onderzoek deelgenomen. De onderzoekers wilden de effecten van de prebiotische vezels op de consistentie van de stoelgang, maar ook op de nachtrust nagaan. De consumptie van mannan had geen enkel effect op de vorm van de stoelgang, maar verhoogde wel de frequentie en het volume ervan. Bovendien hebben de mannan de duur van de nachtrust niet beïnvloed. Ze hebben daarentegen wel de diepe slaapfase sneller geïnitieerd en verlengd, alsook de totale duur van de nachtrust verlengd. De metabolomische analyse toonde een verschil aan in 20 metabolieten tussen de groep ‘mannan’ en de controlegroep, met onder meer een toename van propionaat en gamma-aminoboterzuur in de ontlasting.

 

Effect op het prikkelbaredarmsyndroom

De wetenschap doet al tientallen jaren onderzoek naar het prikkelbaredarmsyndroom (PDS) om de etiologie ervan te verklaren. Tevergeefs. Tot een recent onderzoek het belang van de darmmicrobiota en hun interacties met de hersen-darm-as kon aantonen. ⁽⁵⁾ De darmmicrobiota duiken ook steeds vaker op als een nieuw therapeutisch doelwit dat nieuwe perspectieven biedt voor de vooral symptomatische benadering van vandaag. Bepaalde probiotica kunnen nuttig zijn in het geval van PDS, ook al hangt dit af van persoon tot persoon. Een nieuwe studie werd uitgevoerd op twee muismodellen met de PDS-symptomen, weliswaar afkomstig van twee verschillende etiologieën. Men wou hier nagaan in welke mate de gepasteuriseerde bacterie Akkermansia muciniphila de symptomen kan verlichten. ⁽⁶⁾ Het betreft dan wel een onderzoek op muizen, maar de resultaten zijn bemoedigend: de gepasteuriseerde bacterie verlaagt pijn en angst bij de dieren. Wat zou dat bij de mens geven?

 

Lees ook: Vis: goed voor de hersenen en de nachtrust van kinderen

 

En op het bord? Een evenwichtige voeding onder de loep.

De darmmicrobiota voeden en ontwikkelen zich gedeeltelijk met wat wij eten (en drinken). Hoewel prebiotica, probiotica en konsoorten bewezen voordelen leveren voor de gezondheid, blijft voeding de basis van het bestaan van onze darmmicrobiota. Heel wat studies hebben de verschillen tussen de darmmicrobiota van mensen met een evenwichtig mediterraan voedingspatroon (sterk plantaardig) en die van mensen met een typisch westers dieet (veel vlees, suiker, vetten …) al zeer duidelijk aangetoond. Uit een recent Amerikaans onderzoek ⁽⁷⁾ blijkt dat de hoe beter de toepassing van de – Amerikaanse – voedingsaanbevelingen hoe gediversifieerder de darmmicrobiota zijn, met een overvloed aan bacteriën die meervoudige koolhydraten kunnen omzetten, wat een positieve zaak is. Nog maar eens een bewijs van de kracht van een evenwichtige voeding!

 

Ontdek de infografiek : De invloed van ‘biotica’ op het darmmicrobioom en de gezondheid