In tegenstelling tot wat vaak wordt gedacht heeft het gewichtsverlies geen invloed op hoeveel er de maanden na het dieet weer bij komt, tenminste voor personen met aanzienlijk overgewicht. Deze bevindingen, gepubliceerd in het tijdschrift Lancet Diabetes & Endocrinology, suggereren dat de snelheid waarmee je afslankt, geen invloed heeft op de snelheid waarmee je weer aankomt. Welk dieet je ook volgt, de grootste uitdaging ligt er dus in op gewicht te blijven.
Aan dit gerandomiseerd gecontroleerd onderzoek (RCT) uitgevoerd door onderzoekers van de universiteit van Melbourne en de universiteit La Trobe (Australië) namen 200 volwassenen met obesitas deel (18-70 jaar).
Het onderzoek wilde de effecten vergelijken van een snelwerkend dieet met zeer weinig calorieën (450-800 kcal per dag) versus een gradueel afslankprogramma (over 36 weken, met een caloriereductie van 400 tot 500 kcal per dag). Gekeken werd naar het gewichtsverlies tijdens het dieet en de gewichtstoename na het dieet.
Voor de behandeling van obesitas bevelen de richtlijnen een geleidelijk gewichtsverlies aan, met als achterliggende reden dat snel afvallen leidt tot een snelle gewichtstoename na het dieet. In een eerste fase vielen de deelnemers af door een snel of een langzamer dieetprogramma te volgen. De tweede fase, die erop gericht was het streefgewicht te behouden, was voor alle deelnemers dezelfde.
De deelnemers in de snelle dieetgroep kregen drie keer per dag maaltijdvervangers met een zeer laag caloriegehalte, in plaats van drie maaltijden. Bij de deelnemers in de geleidelijke dieetgroep werden één of twee maaltijden vervangen door deze producten. De resultaten zijn verrassend:
- Van de deelnemers in de snelle groep verloor 81% het gewenste gewicht (15% van het lichaamsgewicht over een periode van twaalf weken). In de groep die geleidelijk afviel, was dat maar 51% (zij verloren 15% van hun lichaamsgewicht over een periode van 26 weken).
- Tijdens de onderhoudsfase waren er geen verschillen zichtbaar: bij 71,2% van de deelnemers uit de langzame groep en bij 70,5% van de deelnemers uit de snelle groep kwamen de verloren kilo’s er jammer genoeg weer aan.
- Wel was er een verschil zichtbaar met betrekking tot de bijwerkingen: één deelnemer uit de snelle groep kreeg last van galblaasontsteking. De aandoening was waarschijnlijk te wijten aan het snelle gewichtsverlies.
De resultaten gaan in tegen wat algemeen wordt aangenomen: de snelheid waarmee je gewicht verliest, heeft geen invloed op de snelheid waarmee je weer aankomt tijdens de onderhoudsfase.
Wie snel afvalt, bereikt vaker zijn streefgewicht, maar de studie toont ook aan dat snel of geleidelijk afvallen geen invloed heeft op de gewichtstoename naderhand. De echte uitdaging ligt in het behouden van het streefgewicht. Het onderzoek bevestigt dus het belang van langetermijnbegeleiding door een diëtist of gezondheidsdeskundige.
Katrina Purcell BSc et al., The Lancet Diabetes & Endocrinology, 16/10/2014.
N.B. Eén van de auteurs heeft meegewerkt aan het Optifast-programma van Nestlé
