Deze uitgebreide studie meldt een omgekeerd verband tussen de aanvoer van nitraten, afkomstig uit groenten, en het optreden van dementie. In tegenstelling tot de initiële hypothese is het effect op de bloedsomloop niet bevestigd.
Nitraten zijn van nature aanwezig in plantaardige voedingsmiddelen en in het bijzonder in groenten. Ze zijn ook te vinden in kraantjeswater. Daarnaast worden ze gebruikt als additieven, vooral in bewerkt vlees en andere vleesproducten. Nitraten wekken doorgaans wantrouwen op wegens hun capaciteit om nitrieten en vervolgens kankerverwekkende nitrosaminen te verwekken. Maar nitraten hebben ook een invloed op de synthese van stikstofmonoxide (NO). Deze heeft een sterk vaatverwijdend effect. Dit vermindert de aggregatie van bloedplaatjes, wat uiteindelijk de bloedsomloop bevordert. Dat effect wordt nagestreefd door sommige sporters die een bijkomende aanvoer van nitraten uit bietensap halen. Op basis van dat effect op de bloedsomloop werd de hypothese geformuleerd dat de ontwikkeling van dementie met een cardiovasculaire oorsprong zou kunnen worden afgeremd door de aanvoer van nitraten.
Lees ook: Bietensap: goed voor de mondgezondheid?
Dementie en nitraten, afkomstig van groenten en andere bronnen
Dat is de hypothese die werd getest in de Rotterdam Study, uitgevoerd onder 9543 personen die geen dementie hadden en bij de inclusie gemiddeld 64 jaar waren. Het protocol voorzag een verschillende evaluatie van de aanvoer van nitraten, afkomstig van groenten, en die van andere bronnen. Het totale mediane verbruik van nitraten bedroeg 85 mg per dag, waarvan 81% uit groenten. De deelnemers werden gemiddeld 14,5 jaar lang gevolgd. De onderzoekers voerden ook diverse studies uit om de wijzigingen in de hersenen, met name in termen van bloedsomloop, te evalueren.
De resultaten, gepubliceerd in het vakblad American Journal of Clinical Nutrition, tonen dat een hoge aanvoer van nitraten (totaal) en van nitraten uit groenten allebei in verband worden gebracht met een aanzienlijk lager risico op de ontwikkeling van een vorm van dementie: 8% minder per 50 mg nitraten uit groenten. Er wordt geen verband waargenomen voor andere bronnen van nitraten dan groenten.
Lees ook: Koffie en thee geassocieerd met lager risico op CVA en dementie
De mechanismen zijn nog niet opgehelderd
We zouden dus kunnen denken dat de hypothese van de onderzoekers bevestigd is. Maar… dit verband kan niet worden toegewezen aan wijzigingen in de bloedvaten van de hersenen op basis van beeldvormingstechnieken voor de hersenen. Of anders gezegd: de denkpiste dat stikstofmonoxide de bloedsomloop in de hersenen zou bevorderen, lijkt niet bevestigd.
De onderzoekers leggen uit dat er nog aanvullende studies nodig zijn om de beschermende mechanismen te verklaren. En dat kan nog een tijdje duren, want los van de nitraten weten we dat de consumptie van groenten op zich een betere bescherming biedt tegen allerlei aandoeningen, ook al zijn de werkelijke onderliggende mechanismen niet bekend. Maar dat mag ons niet beletten om groenten te eten!
Lees ook: Maken groenten en fruit ons gelukkiger?
