Voor het eerst kan de aanwezigheid van micro- en nanoplastics in atherosclerotische plaques in verband worden gebracht met een verhoogd risico op hart- en vaatziekten en overlijden.
De hoeveelheid plastic op het land en in de zeeën bedraagt ongeveer 8 miljard ton, of dubbel zo veel als de totale massa van alle zoogdieren (waaronder de mensen) en vissen samen. En de productie van plastic gaat gestaag verder … Bij het afbraakproces van plastic komen er deeltjes vrij: micro- en nanoplastics (MNP). Sommige van die deeltjes kunnen we inademen, kan de huid opnemen en kan ons lichaam zelfs tot in de darmwand transporteren. Zo komen ze uiteindelijk in onze bloedbaan terecht. Met mogelijks allerlei negatieve gezondheidseffecten tot gevolg.
MNP werden onder meer al in het bloed, de placenta, de lever, de longen, de urine en de moedermelk teruggevonden. Toch zijn de gezondheidseffecten ervan nog maar weinig via humane studies in kaart gebracht. Maar dat is wellicht maar een kwestie van tijd …
Lees ook: Een link tussen kinderobesitas & chemicaliën uit plastic
Micro- en nanoplastics in de atherosclerotische plaques
In-vitro-onderzoeken tonen aan dat bepaalde MNP leiden tot een ontsteking, oxidatieve stress en apoptose van endotheelcellen. Uit onderzoek bij dieren bleek eerder al dat MNP de cardiovasculaire gezondheid kunnen aantasten. Maar voor het eerst ondersteunt ook een humane studie deze hypothese. De onderzoekers volgden 257 mensen met asymptomatische stenose van de halsslagader die een carotisendarterectomie hadden ondergaan. De specimenen van de weggenomen plaques werden nauwkeurig onderzocht op de aanwezigheid van MNP.
Deze stoffen werden teruggevonden:
- polyethyleen in de plaques van 58,4 % van de patiënten (21,7 µg/mg plaque)
- polyvinylchloride bij 12,1 % van de patiënten (5,2 µg/mg plaque)
Daarnaast ontdekten ze de aanwezigheid van zichtbare vreemde deeltjes met gekartelde randen tussen de macrofagen van de plaque. Sommige van deze deeltjes bevatten chloor.
Lees ook: Cafeïne en hartslag: is er wel een verband?
4,5 keer meer risico
De patiënten werden gemiddeld 34 maanden gevolgd. Op basis hiervan stelden de onderzoekers een combinatie van myocardinfarct, beroerte of overlijden, door welke oorzaak ook, vast.
De onderzoekers hebben de gegevens aangepast voor leeftijd, geslacht, BMI, creatine, cholesterol (LDL, HDL en totaal), triglyceriden, hypertensie, diabetes en antecedenten van cardiovasculaire aandoeningen.
Uit de resultaten blijft dat patiënten met MNP in de atherosclerotische plaques 4,5 keer meer risico lopen dan patiënten zonder MNP in de plaques.
Voor het eerst wordt dit verband in een humane studie aangetoond. De onderzoekers verduidelijken evenwel dat dit geen bewijs is voor een causaal verband, en dat er andere blootstellings- of verstorende factoren kunnen zijn die een rol spelen in dit verband tussen MNP in de atherosclerotische plaques en het optreden van de vastgestelde gevallen. Meer onderzoek zal dit verder moeten uitklaren.
Lees ook: Microplastics: weekdieren het meest verontreinigd
