Het ontbijt zou de belangrijkste maaltijd van de dag zijn én een gunstige invloed hebben op het gewicht. Maar dat laatste werd onlangs opnieuw aan de kaak gesteld. We zoeken het uit.
Mensen worden steeds zwaarder. Een beter inzicht in de diverse oorzaken is dan ook cruciaal om het probleem te kunnen aanpakken. Naast de aanvoer van energie en voedingsstoffen kijken we ook steeds meer naar de verdeling hiervan in de loop van 24 uur. Zo duiken er heel wat nieuwigheden op: intermittent fasting, de invloed van onze nachtrust op hyperfagie en gewichtstoename enz.
Het ontbijt wordt dan wel vaak dé belangrijkste maaltijd van de dag genoemd, maar dat is niet te merken aan de energiebijdrage ervan in de dagelijkse hoeveelheid: 20 à 25 % van de totale energieaanvoer. Dat is minder dan de hoofdmaaltijd, die eerder 35 à 40 % van de totale energieaanvoer uitmaakt. Het belang van ontbijten werd aangetoond in verschillende studies in de jaren 90 die heel wat gunstige verbanden aan het licht brachten: een betere energieverdeling doorheen de dag, met lichtere maaltijden ‘s avonds, minder drang naar tussendoortjes in de voormiddag en een lager lichaamsgewicht voor wie elke dag aan de ontbijttafel aanschuift. Maar …
Lees ook: Is een siësta een goede of slechte gewoonte voor je gewicht?
Ontbijten en ’s nachts eten
Recenter concludeerde een systematische review en meta-analyse, gepubliceerd in BMJ in 2019, dat ontbijten niet zo’n goede strategie zou zijn om gewicht te verliezen in vergelijking met eerdere gewoontes (1). De auteurs benadrukten echter de beperkingen van hun conclusie aangezien het aantal bestaande studies eerder gering was. Kortom, er is weinig zekerheid over de rol van het ontbijt. Nieuwe bewijzen zijn dan ook meer dan welkom, zoals deze longitudinale studie onder 48.150 Chinese volwassenen van gemiddeld 50 jaar, zonder diabetes en cardiovasculaire aandoeningen bij aanvang van de studie (2).
De onderzoekers volgden hen 4 jaar lang. Zo bestudeerden ze het verband tussen enerzijds het ontbijt overslaan en ‘s nachts eten, en anderzijds de jaarlijkse evolutie van het gewicht en de tailleomtrek.
Lees ook: Chrononutritie en gewicht: toch geen succesverhaal?
Minder gewichtstoename
De resultaten, gepubliceerd in American Journal of Clinical Nutrition, tonen aan dat mensen met ‘slechte gewoontes’ (het ontbijt overslaan en ‘s nachts eten) elk jaar 0,53 kg meer gewichtstoename en 0,41 cm extra toename van de tailleomtrek hebben dan de mensen die dat niet doen. De auteurs stellen vast dat dit verband groter is bij mensen met een hoger Body Mass Index dan bij de mensen met een lager BMI. Bovendien is dit verband opvallender bij de mensen die naar producten met een lage voedingswaarde grijpen dan bij de mensen met een evenwichtiger voedingspatroon.
Of anders gezegd: uit deze studie blijkt dat ontbijten en ‘s nachts niet eten effectief gunstig zijn. Niet omdat het leidt tot gewichtsverlies, maar omdat het een gewichtstoename lijkt af te remmen (vooral bij mensen die de neiging hebben om zwaarder te worden). En dat is vandaag de dag zeker niet niks …
Lees ook: Het eetritme beïnvloedt de vetverbranding
