De nieuwe voedingsrichtlijnen 2025-2030 in de Verenigde Staten betekenen een historische breuk, met een waardering van vlees en andere dierlijke eiwitten, tegen de stroom in van de voedseltransitie naar meer plantaardige voeding.
Het is een klap in het gezicht van veel wetenschappers die betrokken zijn bij het opstellen van voedingsrichtlijnen over de hele wereld, en van iedereen die pleit voor een meer plantaardig, milieuvriendelijker voedingspatroon. De regering-Trump, via Robert F. Kennedy Jr., gooit de ‘klassieke’ voedingsrichtlijnen overhoop.
Onder de slogan MAHA (Make America Healthy Again) keert men terug naar de voedingspiramide, maar dan omgekeerd. Tot zover gaat het goed. Maar het visuele model, waarin ribstuk, gebraden kip en volle zuivelproducten een prominente plaats innemen, breekt opvallend met alle bestaande ‘officiële’ aanbevelingen.
De belangrijkste boodschap – “Eat Real Food” – roept op om ultrabewerkte voedingsmiddelen, ook wel “sterk bewerkte” voedingsmiddelen genoemd, te vermijden. Een boodschap die helemaal past bij deze tijd, maar toch erg utopisch lijkt in een land waar meer dan 60% van de energie afkomstig is van ultrabewerkte voedingsmiddelen. Bovendien is het gezondheidsbelang van een dergelijke boodschap zeer discutabel, aangezien ze in de eerste plaats aanzet tot het eten van meer onbewerkte dierlijke producten.
In lijn met de visie van Donald Trump laten de aanbevelingen elke vorm van duurzaamheid buiten beschouwing, terwijl de meeste landen bezig zijn deze dimensie geleidelijk te integreren…
Lees ook: Voedingsaanbevelingen: Duitsland gaat voor meer plantaardig
Eiwitten centraal in de aanbevelingen
Deze nieuwe richtlijnen weerspiegelen eerder bepaalde trends dan echte wetenschappelijke vooruitgang. Eiwitten, waarvoor vaak een overdreven enthousiasme bestaat bij onze bevolking, die er voor het grootste deel ruimschoots genoeg van consumeren, worden bijzonder gewaardeerd. De Amerikaanse aanbeveling is bijna verdubbeld: van 0,8 naar 1,2 tot 1,6 g eiwit per kilo lichaamsgewicht per dag (tegenover 0,8 voorheen en 0,83 in Europa). Omgekeerd worden volkoren granen, hoewel ze de voorkeur genieten boven geraffineerde granen, naar de top van de omgekeerde piramide verbannen. Is dit een weerspiegeling van de rage rond ‘low-carb’ en andere ketogene diëten? En dan te bedenken dat onvoldoende consumptie van volkoren granen in het omvangrijke Global Burden of Disease-project is aangemerkt als de voedingsrisicofactor die gepaard gaat met het grootste verlies aan gezonde levensjaren…
Lees ook: Voedselconsumptie: België haalt de nieuwe voedingsaanbevelingen nog lang niet
De terugkeer van vet
Na decennia van lipidenfobie, die vooral in de Verenigde Staten sterk aanwezig was en onder meer leidde tot een verschuiving van energie uit vetten naar toegevoegde suikers, luiden de nieuwe richtlijnen de terugkeer van vet in. Maar het is niet zeker of deze ommezwaai van 180 graden een goede zaak is. In de boodschap “Incorporate Healthy Fats” zijn de eerste drie voorbeelden van voedingsmiddelen die “goede vetten” bevatten namelijk: 1. Vlees, 2. Kip, 3. Eieren. En als klap op de vuurpijl wordt voor het koken weliswaar olijfolie als eerste genoemd, maar onmiddellijk gevolgd door boter en talg (ossewit). Dit doet denken aan de eerste diëten met weinig koolhydraten en veel dierlijke vetten, die een ramp bleken te zijn voor de cardiovasculaire gezondheid.
Het enige echt verdedigbare punt met betrekking tot vetten – wat een positieve ontwikkeling is in deze aanbevelingen – is het afstappen van het principe van “0% vet” voor zuivelproducten. Studies die vooral in de afgelopen tien jaar zijn uitgevoerd, hebben namelijk niet aangetoond dat magere melk en magere zuivelproducten superieur zijn aan niet-light varianten, integendeel. Opgemerkt moet worden dat de nieuwe aanbevelingen de beperking van verzadigde vetzuren tot maximaal 10% van de energie handhaven, wat, gezien de plaats die aan dierlijke vetbronnen wordt toegekend, niet houdbaar is.
Als reactie op de aanbevelingen heeft het Center for Science in the Public Interest andere richtlijnen gepubliceerd om “te laten zien hoe de algemene richtlijnen van de federale overheid inzake gezonde eetgewoonten eruit hadden kunnen zien als de regering-Trump niet was afgeweken van haar mandaat om duidelijke, gedetailleerde en op bewijzen gebaseerde richtlijnen te publiceren.”
Lees ook: Zuivelproducten: is light wel nuttig?
Bronnen
