Zijn zuivelproducten nu gezond of niet? De meningen daarover durven nogal eens verschillen. Prof. Givens (universiteit van Reading) maakte alvast een positieve balans op tijdens het recentste Voedings- en Gezondheidscongres.
De mens is het enige dier dat melk van een andere soort drinkt. De melk van de koe is immers bestemd voor haar kalfje, niet voor de mens. Sommigen vragen zich dan ook af of er voor melkproducten überhaupt een plaats is in het eetpatroon van de mens. Prof. Ian Givens, directeur van het Institute for Food, Nutrition and Health aan de Britse universiteit van Reading, schetst echter een vrij positief beeld van melkproducten in de verschillende levensfasen.
Meer leesvoer: Zuivelproducten: is light wel nuttig?
Zuivelproducten werken een hoge botmineraaldichtheid in de hand
Melk bevordert de groei van kinderen als gevolg van melkeiwitten die insulineachtige groeifactoren (IGF-1) stimuleren. In het licht daarvan stelt prof. Givens zich vragen bij de kwaliteit van de eiwitten in plantaardige alternatieven voor kinderen. Los van die kwaliteit, bevatten plantaardige dranken overigens maar weinig eiwitten, met uitzondering van sojamelk. Amandelmelk bevat bijvoorbeeld slechts 0,4 % eiwitten. Dat is 8 keer minder dan volle melk. Bovendien is amandelmelk een bron van oxalaat, dat hyperoxalurie kan veroorzaken. Een andere zorg is vitamine D, wetende dat de inname ervan in Europa onder het optimale niveau ligt. (Sommige plantaardige dranken worden met vitamine D verrijkt.)
Jongeren drinken minder melk dan vroeger. Dit kan tot tekorten aan essentiële voedingsstoffen leiden. Zo zou bij 30 % van de jongeren (meisjes en jongens) een tekort aan calcium zijn opgemerkt. 25 % van hen vertoont daarnaast een tekort aan jodium, en 50 % krijgt te weinig magnesium binnen. De afname van de melkconsumptie zou kunnen verklaren waarom de botmassa niet zijn maximale niveau bereikt. Dit verhoogt op zijn beurt het risico op osteoporose. Uit een meta-analyse bleek onlangs overigens dat vegetariërs en veganisten een lagere botmineraaldichtheid hebben dan ‘omnivoren’. Het aantal botbreuken blijkt ook hoger te liggen bij mensen met een veganistisch eetpatroon.
Ook interessant: Melkvet geassocieerd met minder type 2-diabetes
Jodium tijdens de zwangerschap
Jodium, vooral tijdens de zwangerschap, is sinds een tiental jaar voer voor discussie. Volgens Givens vertonen kinderen van vrouwen die tijdens de zwangerschap amper jodium innamen een mentale en psychomotorische achterstand op 18 en 24 maanden. We merken wel op dat het jodiumgehalte van melk doorheen het jaar kan schommelen, naargelang de voeding die de dieren krijgen. In graasperiodes ligt het jodiumgehalte meer bepaald lager.
In het licht van cardiovasculaire aandoeningen plaatsen melkproducten tot slot vraagtekens bij de schadelijkheid van verzadigde vetzuren. Prof. Givens ziet immers geen verband tussen melkproducten en cardiovasculaire aandoeningen. Als zo’n verband al zou bestaan, dan zou het eerder gunstig zijn (vooral wat melk en yoghurt betreft). De invloed van yoghurt op het risico op diabetes is bijzonder veelbelovend. De onderzoeker licht toe hoe de serumeiwitten in melk de bloeddruk kunnen verlagen. Wat cholesterol betreft, kan boter inderdaad het gehalte lagedichtheidlipoproteïnen (LDL) doen toenemen. Dit geldt echter niet voor kaas, met dank aan het matrixeffect.
Meer leesvoer: Verzadigde vetzuren dan toch niet zo slecht!
