Een overconsumptie van suiker werkt overgewicht en ziektes als diabetes type 2 in de hand. Maar hoewel een teveel aan suiker tot een vroege dood kan leiden, lijkt dat los te staan van obesitas. Het zou veeleer verband houden met een ophoping van een natuurlijke afvalstof in het lichaam: urinezuur.
Al onze artikels over suiker en koolhydraten
Het staat al lang vast: suikerrijke eetgewoonten hebben een negatieve impact op de gezondheid. Toch is wat deze nieuwe studie bewijst op z’n minst verbluffend. Onderzoekers hebben namelijk ontdekt dat de vroegtijdige dood van fruitvliegen op een suikerrijk dieet niet het resultaat is van stofwisselingsziektes als obesitas of diabetes. Het probleem zou veeleer bij de nieren liggen.
Te veel suiker veroorzaakt dehydratatie en vermoeit de nieren
Toegegeven, het lijkt misschien vergezocht om vliegen en mensen over dezelfde kam te scheren. Toch stellen onderzoekers bij vliegen op een suikerrijk dieet heel wat symptomen vast van stofwisselingsziektes die ook bij de mens voorkomen. De vliegen ontwikkelen niet alleen een resistentie voor insuline, hun levensverwachting neemt ook aanzienlijk af. Wanneer vliegen op een suikerrijk dieet ook voldoende water toegediend krijgen, overleven ze het teveel aan suiker dan weer wel vaker.
Die vaststelling bracht wetenschappers ertoe de nierwerking van de insecten onder de loep te nemen. Een eerste vaststelling is dat een teveel aan suiker de ophoping van urinezuur in de hand werkt. Urinezuur ontstaat bij de afbraak van purine (Hoe bevorder je de afbraak van purine?), een van de voornaamste bouwstoffen van ons DNA. Een tweede en meer noodlottige vaststelling is dat het overtollige urinezuur kristalliseert tot nierstenen bij de vlieg, met een vroegtijdig overlijden tot gevolg (zie schema). Dat verklaart meteen waarom toediening van water de overlevingskansen verhoogt.
Moeten we meer drinken als we te veel suiker eten?
“Zoveel suiker kunnen eten als we maar willen, als we er maar voor zorgen dat we meer water en andere dranken drinken? Was het maar zo eenvoudig …”
Dr. Héléna Cochemé, MRC London Institute of Medical Sciences, Verenigd Koninkrijk
Helaas zou voldoende water drinken volgens de wetenschappers het risico op cardiovasculaire aandoeningen zoals obesitas niet beperken.
Deze studie oppert iets anders! Een verstoorde purinebalans zou de levensverwachting beperken van vliegen die abnormaal veel suiker eten. Dat betekent dus dat de vroegtijdige dood door een overmatige suikerconsumptie niet rechtstreeks verband houdt met obesitas. Die hypothese zou ook bij de mens overeind kunnen blijven. Daarvoor steunen de auteurs op onderzoek verricht door een team van Duitse wetenschappers:
- Net als bij de vliegen werd de suikerinname door de mens in verband gebracht met een slechtere werking van de nieren en een verhoogd purinegehalte in het bloed.
- Ook het urinezuurgehalte zou toenemen naarmate we ouder worden en zou een voorbode kunnen zijn voor de ontwikkeling van stofwisselingsziekten zoals diabetes.
Uiteraard kunnen onderzoekers momenteel nog geen echte conclusies trekken uit deze studie op vliegen. Wel kan het nuttig zijn om na te gaan of de purinehuishouding ook een invloed heeft op de levensverwachting en mortaliteit bij de mens. Dat zou ongetwijfeld deuren openen naar nieuwe behandelingsdoelen.
Meer leesvoer: Te veel suikers geeft mannen de blues
