Twee studies van het NutriNet-Santé-cohort melden een verhoogd risico op kanker en diabetes type 2 voor verschillende veelgebruikte conserveermiddelen in voedingsmiddelen. Voor sommige conserveermiddelen is dit geen verrassing, voor andere is het onverwacht…
Het is de eerste keer dat een dergelijke studie een specifiek verband legt tussen voedingsconserveringsmiddelen en het risico op het ontwikkelen van kanker en diabetes type 2. Deze twee studies, uitgevoerd door het onderzoeksteam voor voedingsepidemiologie (Cress-Eren) en gecoördineerd door Mathilde Touvier (Inserm), hebben betrekking op meer dan 100.000 personen uit het NutriNet-Santé-cohort. De ene studie gaat over conserveermiddelen en kanker en is gepubliceerd in The BMJ, de andere over conserveermiddelen en diabetes type 2 en is gepubliceerd in Nature Communications. Met behulp van onder meer de database Open Food Facts World schatten de onderzoekers dat meer dan 700.000 voedingsmiddelen en dranken ten minste één van de 58 gedetecteerde conserveermiddelen bevatten, wat aangeeft dat het gebruik ervan wijdverbreid is. De meeste conserveermiddelen hebben een Europees codenummer van E200 tot E399.
Lees ook: Vlees en kanker: een complexe relatie
Conserveermiddelen geassocieerd met een verhoogd risico op borstkanker
In de eerste studie blijkt de consumptie van niet-antioxidant conserveermiddelen (E200 tot E299) geassocieerd te zijn met een verhoogde incidentie van kanker in het algemeen en borstkanker in het bijzonder. Het is belangrijk op te merken dat 11 van de 17 afzonderlijk onderzochte conserveermiddelen niet in verband werden gebracht met het risico op kanker.
Conserveermiddelen waarvan een hogere consumptie gepaard gaat met een verhoogd risico op kanker zijn
- Sorbaten, in het bijzonder kaliumsorbaat
- Sulfieten, in het bijzonder kaliummetabisulfiet
- Natriumnitriet en kaliumnitraat
- Acetaten en azijnzuur
- Totale erythorbaten en natriumerythorbaat
Lees ook: Twee emulgatoren beïnvloeden de microbiota van het nageslacht
Conserveermiddelen geassocieerd met een verhoogd risico op diabetes type 2
In de tweede studie vertonen 12 van de 17 afzonderlijk onderzochte conserveermiddelen een positief verband met het risico op diabetes type 2:
- veelgebruikte niet-antioxidante voedingsconserveringsmiddelen: kaliumsorbaat (E202), kaliummetabisulfiet (E224), natriumnitriet (E250), azijnzuur (E260), natriumacetaten (E262) en calciumpropionaat (E282)
- antioxidantadditieven: natriumascorbaat (E301), alfa-tocoferol (E307), natriumerythorbaat (E316), citroenzuur (E330), fosforzuur (E338) en rozemarijnextracten (E392).
Het is niet verwonderlijk dat additieven zoals nitrieten een verhoogd risico op kanker met zich meebrengen, temeer omdat ze door het IARC al als bewezen kankerverwekkend zijn geclassificeerd. Het is moeilijker te verklaren dat bepaalde verbindingen zoals citroenzuur, dat ook veel in fruit voorkomt, of alfa-tocoferol, een vorm van vitamine E, in verband worden gebracht met gezondheidsproblemen.
We wijzen erop dat deze studie betrekking heeft op waargenomen verbanden en op geen enkele wijze een causaal verband aantoont. Maar ze roept wel op tot verder onderzoek om, indien nodig, de status van bepaalde additieven te herzien.
Lees ook: Twee additievencocktails gelinkt met diabetes type 2
Hasenböhler A et al. BMJ 2026;392 doi: https://doi.org/10.1136/bmj-2025-084917 Hasenböhler A et al. Nat Commun 2025;16,11199 https://doi.org/10.1038/s41467-025-67360-w
Bronnen