Door onze dagelijkse voedselkeuzes kunnen we heel wat levensminuten winnen of verliezen, en onze ecologische voetafdruk verkleinen of vergroten. Een studie berekende de effecten van ruim 5.000 voedingsmiddelen op de gezondheid van de mens en de planeet.
Gezond eten en daarbij je impact op het milieu en de klimaatverandering beperkt houden is een grote uitdaging. We beschikken over heel wat kennis over de verbanden tussen voedingsproducten, bepaalde voedingsbestanddelen en hun impact op de gezondheid en het milieu. Maar al die informatie moet worden verwerkt om tot de essentie te komen. Prof. Olivier Jolliet (University of Michigan) en zijn collega’s klaarden die klus en beoordeelden, classificeerden en prioriteerden een hele reeks voedingsproducten in de Verenigde Staten.
Lees ook: Duurzame, gezonde en toegankelijke voeding voor iedereen!
36 levensminuten minder door een hotdog
Jolliet en zijn collega’s ontwikkelden eerst een nieuwe index – de Health Nutritional Index of HENI – op basis van gegevens uit het Global Burden of Disease-project (GBD), waarmee het aantal verloren of gewonnen gezonde levensjaren kan worden bepaald op basis van voedingsrisicofactoren. Ze pasten de index vervolgens toe op liefst 5.853 voedingsmiddelen. Zo kwamen ze tot een bereik per portie voedsel dat varieert van een verlies van 74 gezonde levensminuten tot een winst van 80 minuten. Daarnaast voerden ze een levenscyclusanalyse (LCA) van het voedsel uit, waarbij ze rekening hielden met 18 milieugerelateerde indicatoren.
Neem bijvoorbeeld een portie (85 g) kippenvleugels in een fastfoodrestaurant: die bevat bestanddelen die een gunstige invloed hebben op de gezondheid, zoals meervoudig onverzadigde vetzuren, maar ook bestanddelen met een ongunstige invloed, vooral zout en een aantal transvetzuren. De uiteindelijke HENI-score van de portie is een verlies van 3,3 gezonde levensminuten en de LCA geeft een milieu-impact van 0,59 kg CO2-equivalent. Een hotdog is met 61 gram verwerkt vlees goed voor 27 verspeelde levensminuten, maar als je ook de effecten van het zout en de transvetzuren meerekent, kom je op een uiteindelijk verlies van 36 levensminuten per hotdog.
Lees ook: Als het woord ‘vegetarisch’ leidt tot meer vlees eten
Langer leven en een kleinere CO2-voetafdruk
De onderzoekers deelden vervolgens alle voedingsproducten in volgens hun HENI-score en milieu-impact om het resultaat beter te kunnen interpreteren. Een van de belangrijkste zaken die dit onderzoek aantoont, is dat de vervanging van 10% van de energie in de vorm van rundvlees en bewerkt vlees – of 40 g vlees en 20 g charcuterie per dag – door fruit, groenten, noten, peulvruchten en zeevruchten, het volgende resultaat oplevert:
- Een winst van 48 gezonde levensminuten per dag.
- Een verkleining van de CO2-voetafdruk met 33%.
Deze gegevens sluiten perfect aan bij de vijf prioriteiten van de Voedingstak, die werd ontwikkeld door Food in Action en de Haute École Léonard de Vinci op basis van de voedingsaanbevelingen van de Hoge Gezondheidsraad. De Voedingstak legt de nadruk op meer volkorengranen, fruit en groenten, peulvruchten, noten en zaden, en minder zout. Alleen de zeevruchten ontbreken!
Lees ook: De Voedingstak, 5 pijlers om beter te eten
