In onze hectische maatschappij besteden we niet genoeg tijd aan onze maaltijden. We schrokken snel iets naar binnen zonder er veel aandacht aan te besteden. Toch blijkt mindful eten goed te zijn voor onze gezondheid. Maar hoe combineer je een actief leven met bewuste eetmomenten? Diëtiste en auteur Hella Van Laer biedt hiervoor een oplossing!
Mindful eten (of bewust eten) vindt zijn oorsprong in de boeddhistische praktijk van mindfulness. Bij mindfulness richt je je aandacht bewust op het huidige moment. Je bent je volledig bewust van je gedachten, emoties, lichamelijke sensaties en je omgeving, zonder daar een oordeel over te vellen, ongeacht de ervaring die je meemaakt.
Mindful eten houdt dus in dat je je voor 100% concentreert op het eten zelf. Je kijkt naar je eten, ruikt de geuren, voelt de texturen en proeft de smaken. Je neemt de tijd om goed te kauwen en slikt bewust door.
De voordelen van mindful eten
Diëtiste en auteur Hella Van Laer is een groot voorstander van bewust eten. “Mindful eten helpt ons om te vertragen. We nemen de tijd om te eten en we genieten ook meer van de eetmomenten.” Hella wijst erop dat mindful eten ook veel voordelen heeft. “Door rustig te eten ga je minder lucht en meer speeksel binnenkrijgen wat een positieve impact heeft op de spijsvertering. Je geeft je brein ook de kans om het verzadigingssignaal te ontvangen en zo voorkom je dat je te veel eet. Daarnaast zet mindful eten ons aan om ons af te vragen waarom we eten. Is het om mijn lichaam te voeden of om een andere soort van honger te stillen (bv. honger naar rust of connectie)?”
Lees ook: EAT-Lancet dieet bevorderlijk voor mentaal welzijn
Mindful eten in onze huidige maatschappij
Naast mindful eten bestaat er ook intuïtief eten. Intuïtief eten is ook aanvoelen. De bedoeling hier is om naar je lichaam te luisteren. Je eet wanneer je honger hebt en wat je lichaam nodig heeft. Je mag eten wat je wilt, want niets is verboden. “Maar dit kan riskant zijn, omdat het de deur wijd kan openzetten voor misbruik van bijvoorbeeld ultrabewerkte producten, zeker bij mensen die verslavingsgevoeliger zijn,” waarschuwt Hella. Bij mindful eten sta je stil bij de reden waarom je eet. Dit kan helpen om niet in een eetstoornis te vervallen en andere manieren te vinden om met emoties om te gaan.
Sommige studies suggereren inderdaad dat mindful eten een gunstig effect kan hebben op eetstoornissen (eetbuistoornis, emo-eten) en gewichtsbeheersing¹. In onze huidige maatschappij is het echter heel moeilijk om mindful eten zeer consequent toe te passen. “Mensen hebben gewoonweg geen tijd,” zegt Hella. “Ze hebben het altijd druk en besteden onvoldoende tijd aan hun maaltijden. Veel mensen richten hun aandacht ook op andere dingen tijdens het eten: ze scrollen op hun gsm, kijken tv of lezen de krant. We eten ook uit gewoonte of impulsief en vaak eten we te veel. Aan het eind van de dag weten we soms niet meer wat we allemaal hebben gegeten.”
Lees ook: Nauw verband tussen obesogeen gedrag en mentale gezondheid
Oplossingen om bewuster te eten
Als diëtist kan je je patiënten aanmoedigen om bewuster om te gaan met eten door hen enkele eenvoudige tips te geven:
- Probeer de laatste te zijn die zijn maaltijd op heeft
- Leg je vork even neer tussen twee happen door
- Probeer 10 keer te kauwen vooraleer je doorslikt en neem de volgende hap pas wanneer je mond helemaal leeg is
Hella is een stap verder gegaan en heeft hiervoor een app ontwikkeld: SoWeEat. “Met deze app kun je bij elke maaltijd even de tijd nemen om te analyseren wat je gaat eten. Is het gezond of niet? Als het niet gezond is, waarom wil ik het dan eten?”
Het doel van de app is ook om je hersenen te herprogrammeren, zodat je je meer bewust wordt van wat je eet, zonder dat je je hele maaltijd bewust hoeft te eten. Bovendien kun je zien waar je je bevindt op de 80-20-schaal (80% gezonde voeding en 20% voor het plezier). “Alles draait rond de juiste balans,” zegt Hella. “Als je dagelijkse gewoontes in grote lijnen goed zitten en je voor ongeveer 80% gezond eet, dan moet er uiteraard eens ruimte zijn om bewust te genieten van iets ongezonder. Helaas ligt die balans vandaag niet meer juist. Steeds meer mensen eten nog maar weinig gezonde voeding. Bovendien, eten ze niet altijd meer omdat ze er oprecht bewust zin in hebben, maar meer uit drang, slaaptekort of stress.”
Met de app kun je ook je drankconsumptie bijhouden. “Sommige mensen realiseren zich zo dat ze niet genoeg water drinken, dat ze uit gewoonte te veel koffie drinken of dat ze zich helemaal niet bewust zijn van hun alcoholconsumptie als ze uitgaan,” voegt Hella toe.
De SoWeEat-app kan ook erg nuttig zijn voor gezondheidsprofessionals. Diëtisten en huisartsen kunnen eenvoudig inloggen op het eetdagboek van hun patiënten en zo inzicht krijgen in hun eetgedrag.
Wil je meer weten over de SoWeEat-app?
Surf naar www.soweeat.com
Bron
¹ Tapper Katy (2022). Mindful eating: what we know so far. Nutrition Bulletin, June 2022, 168-185.
https://doi.org/10.1111/nbu.12559
