Geraffineerde granen vervangen door volkoren granen biedt tal van voordelen voor de gezondheid en heeft vooral een positieve impact op de evolutie van de taille, de bloeddruk en de bloedsuikerspiegel. Zo blijkt uit een nieuwe longitudinale studie.
De afgelopen jaren is meermaals gebleken dat volkoren granen een gunstig effect hebben op de gezondheid. Ze zijn namelijk geassocieerd met een lager risico op cardiovasculaire ziekten, obesitas, diabetes type 2 en een lager algemeen sterftecijfer. Er zijn echter nog niet veel longitudinale studies gedaan naar de inname van volkoren granen, geraffineerde granen en cardiovasculaire risicofactoren.
Bij dit onderzoek was dat wel het geval. De studie bij nakomelingen van de Framingham Heart Study-cohort uit de jaren 70 omvat gegevens van meer dan 3.000 deelnemers die bij het begin van de studie rond de 50 jaar oud waren, met een mediane opvolging van 18 jaar. Er werden elke vier jaar metingen uitgevoerd.
Lees ook: Cardiovasculaire gezondheid: vaarwel voedingscholesterol?
Taille: toename tot dubbel zo groot
De consumptie van volkoren granen werd onderverdeeld in 4 categorieën, van minder dan 1/2 portie per dag tot 3 of meer porties per dag (1 portie = 1 ounce, of ongeveer 30 g).
De resultaten tonen aan dat:
- De tailleomtrek bij de groep die het minste volkoren granen eet (+ 3,0 cm), dubbel zo veel toeneemt als bij de groep die het meeste volkoren granen eet (+ 1,4 cm);
- De gemiddelde stijging van de bloedsuikerspiegel en de systolische bloeddruk hoger is bij wie weinig volkoren granen eet, na de correctie voor de verandering in tailleomtrek.
De auteurs onderzochten ook de risicofactoren naargelang de consumptie van geraffineerde granen (onderverdeeld in categorieën van minder dan 2 porties per dag tot meer dan 4 porties per dag). In tegenstelling tot volkoren granen was de toename van de tailleomtrek bij de personen die het minste geraffineerde granen eten, kleiner (+ 1,8 cm) dan bij wie veel geraffineerde granen eet (+ 2,7 cm). Ook had die eerste groep een lager triglyceridengehalte.
Lees ook: Granen: overstappen van geraffineerd naar volkoren doet afvallen
We eten te weinig volkoren granen
Wat de consumptie van volkoren granen betreft, gelden voor volwassenen de volgende aanbevelingen:
- België: minstens 125 g per dag (CSS 2019)
- Verenigde Staten: minstens 3 tot 5 porties (of 85 tot 142 g) per dag in functie van de energiebehoefte (USDA 2020)
In veel landen ligt de consumptie echter te laag en is er ruimte voor verbetering. In de Verenigde Staten wordt bijvoorbeeld minder dan één portie (ongeveer 30 g) per dag gegeten. De cijfers voor België zullen bekend zijn na de volgende nationale voedselconsumptiepeiling, rond 2025.
De gemiddelde consumptie van geraffineerde granen daarentegen bedraagt in de Verenigde Staten 5 à 6 porties per dag. Geraffineerd zetmeel veroorzaakt een aanzienlijke stijging van de bloedsuikerspiegel en er zijn steeds meer aanwijzingen dat het effect op het metabolisme vergelijkbaar is met dat van toegevoegde suikers. Dat wordt ook door deze studie bevestigd. Het is dus verstandig om geraffineerde granen, althans gedeeltelijk, te vervangen door volkoren granen.
Lees ook: Minder koolhydraten of vetten? Een kwestie van kwaliteit
Sawicki C.M. et al., The Journal of Nutrition, Published 13 july 2021.
https://doi.org/10.1093/jn/nxab177
