Heeft lichaamsbeweging een invloed op de bloeddruk van jongeren?

Algemeen wordt erkend dat lichaamsbeweging gunstig is voor de bloeddruk. Het effect blijkt echter nog groter als lichaamsbeweging wordt gecombineerd met voedingsmaatregelen en gedragsverandering. 

 

Het is bewezen dat regelmatig bewegen de bloeddruk verlaagt. Hypertensie is een van de grootste risicofactoren die, net als obesitas, wereldwijd aan een opmars bezig is. Het aantal overlijdens te wijten aan hoge bloeddruk is in nauwelijks tien jaar (tussen 2009 en 2019) met 34,2% gestegen. Hoewel ongeveer 50% van deze gevallen van hoge bloeddruk genetisch bepaald is, rest er een aanzienlijk percentage dat te maken heeft met aanpasbare factoren, zoals levensstijl waaronder gebrek aan lichaamsbeweging. Net als bij de strijd tegen overgewicht geldt: jong geleerd, oud gedaan. Laat dat nu net het uitgangspunt zijn van een onderzoek uitgevoerd door de University of Minnesota bij gezonde kinderen en jongeren, waarin de rol van lichaamsbeweging, al dan niet in combinatie met andere maatregelen, werd afgetoetst als bloeddrukverlagend middel. 

 

Lees ook: Chrono-activiteit: voordelig voor het hart 

 

Lichaamsbeweging in combinatie met aanpasbare factoren 

Recente studies tonen aan dat lichaamsbeweging de bloeddruk met 5 tot 8 mmHg kan verlagen. Regelmatig bewegen in combinatie met bepaalde aanpasbare factoren kan evenwel nog betere resultaten opleveren. Dat is de stelling achter dit systematisch onderzoek onder kinderen en jongeren tussen 6 en 12 jaar, uitgevoerd volgens de PRISMA-richtlijnen (Preffered Reporting Items for Systematic Reviews). De onderzoekers maakten gebruik van de databases PubMed, SPORTDiscus, PsycINFO, Web of science, CINAHL, Cochrane en ERIC. 

Op basis van de controlegroepen werden verschillende scenario’s vergeleken: 

• Enkel lichaamsbeweging 
• Lichaamsbeweging + voorlichting (infosessies over lichaamsbeweging) 
• Lichaamsbeweging + voeding (infosessies over voeding/dieetleer) 
• Lichaamsbeweging + voeding + gedragsverandering (sessies met een dieetprogramma en psychologische toelichtingen) 
• Meervoudige aanpak (minstens 4 componenten, bv. lichaamsbeweging + voorlichting + voeding + levensstijl OF lichaamsbeweging + voorlichting + voeding + sociale media). 

 

Lees ook: Nutrigraphics: Lichaamsbeweging & sedentair gedrag van de Belgen 

 

Win-win combinaties voor de bloeddruk

In totaal kwamen 27 onderzoeken in aanmerking. Ze bevatten de gegevens van 15.220 kinderen en jongeren, waarvan 57% deel uitmaakte van een ‘interventiegroep’. 

Uit de resultaten blijkt lichaamsbeweging + voeding + gedragsverandering de meest effectieve aanpak te zijn. Deze combinatie leidt namelijk tot een daling met gemiddeld 8,64% van de systolische bloeddruk en gemiddeld 6,75% van de diastolische bloeddruk. Op nummer twee staat de meervoudige aanpak met gevoelig lagere resultaten (gemiddeld -1,39 mmHg voor de systolische druk en -2,54 mmHg voor de diastolische druk). Het onderzoek toont aan dat lichaamsbeweging alleen de minst efficiënte strategie is. 

 

Conclusie van de auteurs: de combinatie van lichaamsbeweging met voeding en gedragsverandering komt als meest efficiënte methode uit de bus om de bloeddruk van kinderen en jongeren bij te sturen. De werkzaamheid van deze strategie is alvast bewezen. Alvorens te concluderen dat lichaamsbeweging alleen de minst doeltreffende manier is om de bloeddruk te verlagen, is bijkomend onderzoek nodig naar het meest resultaatgerichte beweeggedrag in termen van de aard, de lengte en de intensiteit van de fysieke activiteiten. 

 

Lees ook: Strijd tegen de kilo’s: ‘s morgens of ‘s avonds sporten?