Zink is een sporenelement dat van vitaal belang is voor het menselijk lichaam. Het speelt een rol in tal van metabolische processen en is cruciaal voor een gezond immuunsysteem. Als cofactor ondersteunt zink bovendien de werking van bijna 300 enzymen.
Om een nauwkeurig beeld te schetsen van het belang van zink, vatten we een analyse samen van 43 wetenschappelijke artikels waarin de invloed van zink op de gezondheid wordt belicht, steunend op de kennis die vandaag voorhanden is.
Het kan als leidraad dienen in uw praktijk.
Ter herinnering
De invloed van zink op de gezondheid
Deze infografiek vat de complete invloed van zink op de gezondheid samen.
De zinkinname
Zink is een micronutriënt dat van cruciaal belang is voor een goede gezondheid. Het draagt bij tot de vorming van bindweefsel, een gezonde huid en de goede werking van het immuunsysteem, en ondersteunt het metabolisme van koolhydraten, eiwitten en vetten.
Hoewel de dagelijkse aanbevolen zinkinname moeilijk te bepalen valt, stelt de Belgische Hoge Gezondheidsraad (HGR, 2016) de volgende aanbevolen hoeveelheden voor:
- 11,0 mg/dag voor mannen
- 8,0 mg/dag voor vrouwen
- 14 mg/dag tijdens de zwangerschap en borstvoeding
Voedingsmiddelen die rijk zijn aan zink, zijn onder meer rood vlees en gevogelte, peulvruchten, noten, eieren, vis, oesters, zeevruchten (krab, kreeft), granen (volkoren) en producten op basis van granen.
In België kampt zo’n 10% van de bevolking met een tekort aan zink.
De invloed van zink op de gezondheid
Immuniteit: Een adequate zinkinname is van groot belang voor de goede werking van het immuunsysteem. Elk tekort aan zink kan de werking van het afweersysteem in het gedrang brengen en leiden tot een afname van de T- en B-lymfopoëse, een verandering in de productie van antistoffen en een verminderde activiteit van immuuncellen, zoals de Naturalkillercellen of de T-helpercellen.
Lees zeker ook : Hoe zink de immuniteit bij kinderen bevordert
Ontstekingsremmende en antioxiderende werking: Dankzij zijn ontstekingsremmende en antioxiderende eigenschappen, kan zink de productie van bepaalde cytokines afremmen, waaronder de productie van cytokines die betrokken zijn bij ontstekingen en oxidatieve stress. De inname van zinksupplementen kan de antioxiderende werking van het bloedserum versterken en helpt meer bepaald het malondialdehyde- (als marker voor oxidatieve stress) en C-reactief proteïnegehalte (als marker voor ontstekingen) terug te dringen.
Ademhalings- en spijsverteringsproblemen: Zink helpt de doorbraak van de slijmbarrières van de bovenste luchtwegen en het spijsverteringsstelsel te voorkomen. Het kan ook de replicatie van RNA-virussen afremmen, inclusief van het SARS-CoV-2-virus, dat COVID-19 veroorzaakt.
Kankerpreventie: Zink ondersteunt tal van mechanismen, zoals ons natuurlijke afweersysteem, de enzymbalans en het behoud van de DNA-integriteit. Het sporenelement zou ook het risico op kanker aan het spijsverteringskanaal en dikkedarmkanker beperken. Bij volwassenen worden de hoogste zinkinnames – in vergelijking met de laagste – in verband gebracht met een lager risico op kanker aan het spijsverteringskanaal (30), dikkedarmkanker (30) en pancreaskanker (31). In vergelijking met de laagste zinkinnames, zou een hoge zinkinname evenwel geen invloed hebben op het risico op prostaatkanker (32), maagkanker (30) en slokdarmkanker (33).
Hoewel de berekening van de dosis-responsverhouding geen lineair verband blootlegde tussen een toename van de dagelijkse zinkinname met 100 mg en een toename van de incidentie van prostaatkanker (RR: 1,07, BI van 95 %: 0,90, 1. 286) (32), bleek dat bij volwassenen het risico op dikkedarmkanker met 14 % zou afnemen (RR: 0,86, BI van 95 %: 0,78, 0,96) (34) en het risico op slokdarmkanker bij hen met 15 % zou afnemen (RR: 0,86, BI van 95 %: 0,77, 0,96) (33) bij een toename van de dagelijkse zinkinname met 5 mg.
Groei en ontwikkeling: Zink is onontbeerlijk voor de groei en ontwikkeling van kinderen. Het sporenelement beïnvloedt de vorming van nucleïnezuren, eiwitten en groeihormonen, bevordert de eetlust en remt de gevoeligheid voor infecties af. De inname van een zinksupplement tijdens de zwangerschap zou bijgevolg een positieve invloed hebben op het kind.
Het centrale zenuwstelsel: Ook het centrale zenuwstelsel heeft baat bij een voldoende hoge zinkinname (110). Zink zou namelijk de activiteit versterken van de DNA/RNA-polymerase in de neuronen en de celmembranen beschermen tegen oxidatieve stress en ontsteking. Andere processen die door zink beïnvloed worden, zijn onder meer de activiteit van neurotransmitters, de toename in gamma-aminoboterzuur (111), de neurotrofe factor uit de hersenen (112) via de serotonine-, dopamine- en glutamaatsystemen, terwijl zink net als een antidepressivum de hersenfuncties helpt te normaliseren (113, 114).
Dat betekent dat zink zou kunnen bijdragen tot een evenwichtiger humeur en een positieve invloed kan hebben op neurodegeneratieve ziektes (115).
Een compleet overzicht van de invloed van zink op de gezondheid vindt u hier: https://www.frontiersin.org/articles/10.3389/fnut.2022.798078/full
