De mate waarin iemand kiest voor mediterrane voeding, wordt in verband gebracht met betere scores op het vlak van mentale gezondheid op oudere leeftijd. Men zou de onderliggende mechanismen wel eens ontdekt kunnen hebben: de darmmicrobiota.
Bij de oudere bevolking neemt het aantal neurodegeneratieve ziektes voortdurend toe. De behoefte aan preventiestrategieën en vroegtijdige opsporing van deze ziektes is dan ook reëel. Mediterrane voeding onderscheidt zich al in heel wat gezondheidsdomeinen, waaronder mentale gezondheid, veroudering van de hersenen en de leeftijdsgebonden evolutie van de cognitieve functies. Dat verklaart waarom ze een of zelfs dé referentie blijft als gezond en preventief voedingsmodel. En ook al hoef je niet alle mechanismen te kennen om dit voedingspatroon toe te passen, toch verlegt de wetenschap telkens weer de grenzen van onze kennis.
De weldaden van een mediterrane voeding op de cognitieve gezondheid zou deels kunnen worden verklaard door polyfenolen, en meer bepaald hun microbiële metabolieten.
Lees ook: Voeding en mentale gezondheid
Mentale gezondheid, polyfenolen en microbiële metabolieten
De rijkheid aan polyfenolen van de voeding werd al opgeworpen als een factor die de hersenen op een bepaalde manier beschermt, hetzij door hun antioxidante eigenschappen of andere mechanismen, waaronder endotheelafhankelijke vasodilatatie. Maar deze onderzoeken hebben voor zowel de klinische als observationele studies geen rekening gehouden met het feit dat de opgenomen polyfenolen sterk gemetaboliseerd zijn voordat ze in de bloedsomloop terechtkomen. Polyfenolen worden immers weinig opgenomen ter hoogte van de maag en de dunne darm. De meeste van deze metabolische wijzigingen gebeuren dus in de dikke darm, waar ze door de darmmicrobiota gekatalyseerd worden. Vandaar de belangstelling voor deze studie die zich over de fenolische microbiële metabolieten heeft gebogen, en waarvan de resultaten in het magazine Molecular Nutrition Food Research gepubliceerd werden. De onderzoekers benadrukken dat de relatie tussen fenolische verbindingen en darmmicrobiota in twee richtingen werkt. De polyfenolen die door de microbiota gemetaboliseerd worden, hebben namelijk ook een prebiotisch effect en werken dus in op samenstelling van de microbiota.
De mate waarin iemand kiest voor mediterrane voeding is een bepalende factor
In dit onderzoek onder 400 deelnemers van het cohort PREDIMED-Plus beoordeelt een interventiestudie de effecten van een hypocalorische mediterrane voeding aangevuld met extra vierge olijfolie en schaalvruchten, gekoppeld aan een programma voor fysieke activiteit. De onderzoekers hebben fenolische microbiële metabolieten in de urine geïdentificeerd en gemeten, de cognitieve functie beoordeeld met behulp van een reeks neuropsychologische tests en hebben nagegaan in welke mate de deelnemers zich aan het mediterrane voedingspatroon hielden. Zo stelden ze vast dat twee fenolische microbiële metabolieten (protocatechuïnezuur en enterolactone-glucuronide) in verband werden gebracht met de mate waarin men voor mediterrane voeding kiest. Daarnaast kwamen ze tot de vaststelling dat deze twee fenolische microbiële metabolieten, maar ook vanillezuur-glucuronide, 3-hydroxybenzoëzuur en enterodiol-glucuronide rechtstreeks verband houden met een betere score op alle cognitieve tests. Bovendien worden protocatechuïnezuur en enterolactone-glucuronide in verband gebracht met betere resultaten op de Mini-Mental State Examination, terwijl enterodiol-glucuronide in verband wordt gebracht met betere resultaten op een van de dementietests (Clock Drawing Test).
Kortom, de microbiële metabolieten van de polyfenolen teruggevonden in een mediterrane voeding lijken een degelijke kandidaat om de weldaden van dit eeuwenoude regime op de mentale gezondheid te helpen verklaren.
Lees ook: Kaas, een bron van antioxidanten die de bloeddruk verlagen
