Ondanks de hoge prevalentie van ondervoeding in de zorgsector, wordt het probleem vaak onderschat. Tijdens de studiedag van de VBVD werd de problematiek rond malnutrie en het belang van screening met behulp van multidisciplinaire aanpak behandeld.
De vergrijzing neemt jaarlijks toe vanwege betere beschikbare medicatie en behandeling van chronisch zieken. Dit resulteert in een stijging van het aantal mensen met risico op ondervoeding. De screening en de aanpak van ondervoeding zijn echter niet optimaal binnen de zorgsector. Malnutritie werd daarom uitgebreid behandeld tijdens de jaarlijkse studiedag van de VBVD die plaatsnam op 6 mei 2017: ‘Malnutritie, ook uw zorg’.
Ondervoeding in thuiszorg
Het is duidelijk dat het probleem van ondervoeding dringend aangepakt moet worden om de levenskwaliteit van de patiënt te verbeteren. Er is hierin een centrale rol weggelegd voor huisartsen, diëtisten en verpleegkundigen om risicopatiënten tijdig en correct te screenen en het nodige voedingsadvies op maat te verstrekken. “Financiëring voor deze taken bij thuiszorg is echter niet voorzien” argumenteert spreekster Noortje Segers (Diëtiste aan Wit-Gele Kruis van Antwerpen). Allereerst moet ondervoeding systematisch gescreened worden in het verpleegproces waarin de verpleegkundige handelt volgens 5 opeenvolgende stappen:
- Patiëntgegevens verzamelen
- Verpleegproblemen en/of diagnoses bepalen
- Plannen van de zorgen
- Uitvoering van de zorgen
- Evalueren en bijsturen
Daarnaast moet ondervoeding eveneens gescreened worden binnen het wondzorgpad. Het belang van het uitvoeren van een systematische screening bij probleemwonden (een wonde die niet geneest volgens de verwachting) wordt benadrukt vanwege de hoge prevalentie van ondervoeding bij patiënten met een probleemwonde.
Screening en behandeling
Screening op ondervoeding kan uitgevoerd worden aan de hand van de Mini Nutritional Assessment Short-Form (MNA-SF). Dit instrument is geschikt voor het identificeren van ondervoeding en het risico op ondervoeding. Het is essentieel om bijkomende vragen omtrent eten te stellen aangezien de test snel wijst op ondervoeding. Op basis daarvan worden risicopatiënten geselecteerd en doorverwezen naar een diëtist die de gegevens beoordeelt en de gepaste actie onderneemt.
Het is een meerwaarde om een diëtist in te schakelen die de nodige kennis en ervaring heeft en die op regelmatige basis contact opneemt met patiënt en verpleegkundige. Om de drempel te verlagen is het eerste bezoek van de diëtist aan de patiënt gratis. Daarenboven speelt de verpleegkundige eveneens een belangrijke rol in het motiveren en aanmoedigen van de patiënt vanwege de vertrouwensrelatie en de regelmatige bezoeken.
Samengevat, malnutritie binnen de thuiszorg is een erkend probleem. Het is duidelijk dat er nood is aan optimalisatie van de screening en de voedingsondersteuning bij patiënten in de thuiszorg. De multidisciplinaire aanpak is hierbij van belang voor het opsporen van risicopatiënten op ondervoeding.
