Het beschermende effect van een gematigd alcoholgebruik tegen hartaandoeningen lijkt een fabeltje te zijn. Verschillende studies zouden namelijk een vertekend beeld geven, onder meer doordat geheelonthouders vroeger net wel dronken.
Al decennialang halen publicaties telkens weer het gunstige effect aan van een gematigd alcoholgebruik (maximaal twee glazen per dag) op de cardiovasculaire gezondheid. Men spreekt zelfs over de Franse paradox om te verklaren waarom gematigde alcoholgebruikers minder hartproblemen ondervinden.
Een meta-analyse van 45 cohortstudies, gepubliceerd in het Journal of Studies on Alcohol and Drugs, trekt deze vermeende positieve effecten nu echter in twijfel.
Onthouding, een relatief begrip
Een van de voornaamste beperkingen die uit het onderzoek naar voren kwamen, had betrekking op de definitie van het begrip ‘onthouding’. In het merendeel van de studies zijn geheelonthouders immers alcoholisten die zijn gestopt met drinken, vaak om gezondheidsredenen.
Omgekeerd zijn ouderen die altijd ‘hun glaasje wijn’ zijn blijven drinken, net personen zonder gezondheidsproblemen. Dit leidt tot conclusies waarbij alcoholgebruikers worden gelinkt aan een goede cardiovasculaire gezondheid.
De mythe dat alcohol het hart beschermt
Deze meta-analyse noteert minder sterfgevallen door hart- en vaatziekten bij gematigde alcoholgebruikers wanneer in de studies 55-plussers zijn opgenomen. Het omgekeerde is echter niet waar.
Het zogenaamde beschermende effect zou het gevolg zijn van een selectievertekening. Dat geheelonthouders meer risico lijken te lopen op hart- en vaatziekten komt niet doordat ze geen alcohol drinken, maar omdat ze door hun slechte gezondheid niet meer mogen drinken.
Voor het beschermende effect van alcohol op de cardiovasculaire gezondheid is enig scepticisme dus aangewezen. De discussie is echter niet afgesloten met deze recente resultaten. De belangen zijn te groot. Alcoholproducenten zullen ongetwijfeld andere argumenten vinden om hun winsten niet te zien dalen. Recente studies over resveratrol en polyfenolen zouden hierbij een belangrijke rol kunnen spelen.
