Bepaalde energiedranken hebben een positieve invloed op de prestaties van de sporters. Zo staat in de consensus van de International Society of Sports Nutrition (ISSN) rond energiedranken en -shots. Zij konden 13 conclusies opstellen na de analyse van de bestaande literatuur.
Energiedranken, die niet te verwarren zijn met energetische dranken (dranken die energie aanleveren), omvatten dranken met bestanddelen die (zogezegde) stimulerende effecten hebben zoals cafeïne en taurine. Welke invloed ze hebben op sporters en op hun prestaties werd bestudeerd door de International Society of Sports Nutrition (ISSN). Zij brachten in maart een consensus uit over de veiligheid en de ergogene eigenschappen van deze dranken. De position paper van ISSN telt 13 concluderende punten.
Cafeïne: de bepalende factor in energiedranken
Energiedranken bevatten veelal cafeïne, taurine, guarana, caritine, choline, B vitaminen (waaronder B1, B2, B3, B5, B6, B9 et B12), vitamine C, bètacaroteen, vitamine D en elektrolyten (natrium, kalium, magnesium en calcium), suikers, tyrosine en L-theanine. De prevalentie van deze nutriënten in de energiedranken kan variëren van 1,3% tot 100%.
Door de aanwezigheid van ingrediënten zoals cafeïne, taurine en B-vitamines worden ze gebruikelijk verkocht als dranken die de alertheid, de focus en de energie kunnen verhogen. Ze zouden meerdere voordelen kunnen opleveren aan sporters, zo blijkt uit de consensus. De effecten worden voornamelijk toegeschreven aan cafeïne, vanaf > 200 mg cafeïne of > 3 mg cafeïne/kg lichaamsgewicht, kunnen ze onder andere:
- de acute aerobe trainingsprestaties verbeteren;
- de mentale focus, de alertheid, de anaerobe prestaties en/of het uithoudingsvermogen verhogen wanneer ze 10-60 min voor de fysieke activiteit ingenomen worden;
- vermoedelijk voordelig zijn voor de maximale krachtproductie van het onderlichaam.
De primaire ergogene voedingsstoffen in deze dranken zijn de cafeïne en/of koolhydraatvoorziening. Er is nog onvoldoende evidentie wat betreft het effect van bijkomende bestanddelen op de cognitieve en fysieke prestaties, zo ook de veiligheid van combinaties van verschillende bestanddelen in eenzelfde energiedrank.
Lees ook: Taurine of cafeïne, wat heft het meeste effect?
Afgeraden voor kinderen en zwangere vrouwen
Door het gebrek aan onderzoek naar de veiligheid van de verschillende energiedranken, moeten ze met de voldoende voorzichtigheid worden gebruikt. Zeker bij adolescenten van 12-18 jaar en excessieve consumpties (> 400 mg cafeïne). Bij kinderen tot 12 jaar, zwangere en borstvoedende vrouwen, alsook personen met een hogere gevoeligheid voor cafeïne raadt de ISSN de consumptie van energiedranken af.
Personen die geneesmiddelen gebruiken die beïnvloed kunnen worden door voedingsmiddelen met een hoge glycemische index, cafeïne en andere stimulerende nutriënten, wordt de consumptie ook afgeraden (diabetici, personen met (een verhoogd risico op) cardiovasculaire, metabole, hepatische of neurologische aandoeningen).
De keuze voor een bepaalde energiedrank of -shots moet gebaseerd worden op de inhoud: de koolhydraataanbreng, het cafeïnegehalte en andere nutriënten, alsook hun potentiële neveneffecten.
Tot slot waarschuwt de ISSN voor de gevaren bij een excessieve inname van energiedranken en -shots, zeker wanneer andere bijkomende voedingsmiddelen of dranken met cafeïne worden ingenomen. EFSA raadt aan om niet maar dan 400 mg cafeïne in te nemen per dag, 200 mg/dag tijdens de zwangerschap en 3 mg/kg lichaamsgewicht voor kinderen en jongeren. Zonder het potentiële effect van energiedranken te vergeten op het gewicht, de metabole gezondheid, de insulinespiegels en de glycemie, indien voor energiedranken wordt gekozen die calorieën en koolhydraten met een hoge glycemische index aanbrengen.
Lees ook: De EFSA neemt cafeïne onder de loep.
