Van de kleur rood ‘krijgen we trek’, maar die kleur waarschuwt ons ook dat het voedingsmiddel veel calorieën bevat. Dat blijkt uit het rapport van de Italiaanse Scuola Internazionale Superiore di Studi Avanzati (SISSA). Een bepaalde kleur kan ons al dan niet zin doen krijgen in een product – net als een stoplicht, maar dan omgekeerd. Die kleurenvoorkeur zit verankerd in onze hersenen. Kortom: we kiezen ons voedsel op basis van kleur, en dat deden we al lang voor er sprake was van kleursystemen voor voedingsinformatie.
Kleurcodes voor voedingsmiddelen: een evolutietheorie
Dankzij de evolutie van ons gezichtsvermogen konden we gemakkelijk voedzame bessen, vruchten en groenten herkennen tussen het gebladerte van de jungle, zegt Raffaella Rumiati, neurochirurg bij SISSA en hoofdauteur van de studie.
De mens beschikt over een trichromatisch gezichtsvermogen: ons netvlies bevat drie soorten kegeltjes of lichtreceptoren, die geassocieerd zijn met de drie groepen van het zichtbare spectrum. We zijn vooral goed in staat om een onderscheid te maken tussen rood en groen, voegt de onderzoekster eraan toe. In tegenstelling tot andere zoogdieren, die zich vooral laten leiden door hun reukzin, letten mensen vooral op de kleur van het voedsel.
Het is (of was) vooral van belang dat het eten voedzaam was. Dat wil zeggen: rijk aan calorieën en eiwitten. En inderdaad: bij natuurlijke voedingsmiddelen is de kleur vaak een goede voorspeller van de hoeveelheid calorieën die het voedsel bevat. Hoe roder (bv. vlees), hoe groter de kans dat we te maken hebben met een erg voedzaam product. Groene voedingsmiddelen (bijvoorbeeld groenten) bevatten over het algemeen minder calorieën. Ons visuele systeem is daar perfect op afgestemd.
Zo interpreteren onze hersenen kleur
Praktijkexperimenten bevestigen dit: deelnemers beschouwden voedsel waarvan de kleur neigt naar rood als meer calorierijk. Anderzijds meenden ze dat groenere producten minder calorieën bevatten. Als een voedingsmiddel verwerkt of gekookt is, kunnen onze hersenen dit mechanisme minder goed toepassen: de kleur is dan een minder doeltreffende indicator voor het aantal calorieën.
Deze kleurcode geldt enkel voor voedsel. Uit experimenten blijkt dat we enkel de voorkeur geven aan rood boven groen als het eetbare producten betreft. Bij niet-eetbare voorwerpen is geen voorkeur zichtbaar. De kleurcode wordt enkel correct geactiveerd in aanwezigheid van een voedselstimulans.
Heeft deze ontdekking gevolgen voor de etiketten op voedingsproducten en voor de behandeling van eetstoornissen? Mogelijk wel. We zouden voedingsmiddelen een ‘score’ kunnen geven gebaseerd op een schaal van vijf kleuren. Het is ook niet ondenkbaar dat we bepaalde stimuli die gerelateerd zijn aan eetstoornissen, uitschakelen met behulp van kunstmatige voedingskleurstoffen.
Foroni F. et al., Scientific Reports, 2016; 14 November, doi:10.1038/srep37034
